درباره مجله غذا

مجله غذا با هفده سال انتشار یکی از رسانه های مهم در حوزه تغذیه و نیز صنایع غذایی ایران است.

 

هدف مجله غذا ترویج فرهنگ صحیح تغذیه و ارتقا سلامت جامعه است.

مجله دنیای حیوانات

ورود

اگر پدر و مادر و اطرافیان و حتی پزشکان عمومی به مراحل سه گانه بالا توجه نکنند و نظرات شخصی خود را به کودک تحمیل کنند،کودک در پاسخ به رفتار آنان از خوردن غذا امتناع می کند.بنابراین رفتارهای تغذیه ای مخصوصاً در سن 5 تا 6 ماهگی که تغذیه تکمیلی شروع می شود تا سن 36 ماهگی،چه در زمان سلامت کودک و چه در زمان ابتلا به بیماری،بسیار مهم و در سلامتی او تاثیر دارد.
.
رفتارهای غذایی کودکان
1.دوست داشتن بعضی از غذاها و دوست نداشتن بعضی دیگر(Food dislike)
کودکان ممکن است غذاهایی را از نظر رنگ،بو و طعم دوست داشته و بعضی غذاهای دیگر را دوست نداشته باشند،مخصوصاً در سال دوم تولد دوست نداشتن بعضی از غذاها بیشتر ظاهر می شود.بنابراین مادر چه در حال سلامت و چه در بیماری کودک باید غذایی را که کودک دوست دارد به او عرضه کند و از دادن غذاهایی که دوست ندارد خودداری نماید.
2.اصرار کردن در خوردن غذا(وعده و وعید دادن)جایزه دادن و بالاخره عصبانی شدن والدین.
بعضی از مادران در موقعی که کودک به عللی از خوردن غذا مخصوصاً هنگام بیماری خودداری می کند  به او اصرار می کنند،وعده و وعید هایی به او می دهند،حتی جایزه می دهند و بالاخره اگر کودک غذا نخورد عصبانی می شوند.اینگونه رفتارها نه فقط کمک نخواهد کرد بلکه کودک را از خوردن غذا باز می دارد.بعضی از مادران به عنوان جایزه شیرینی و شکلات یا پول می دهند تا کودک غذایش را بخورد.کودک در دفعات بعد غذا نمی خورد تا جایزه دیگری دریافت کند.بعضی از مادران کودک را می خوابانند و غذا را به داخل دهان او فرو می کنند به طوری که کودک ممکن است پس از خوردن غذا استفراغ کند.اگر این روش در مورد بعضی از غذاها به دفعات عملی شود کودک ممکن است تا آخر عمر از خوردن آن غذا خودداری کند.(کودکی را می شناسم که چون مادربزرگ او با زور و فشار میوه به دهان او می کرد او هیچ میوه ای نمی خورد.)
.
3.شرکت دادن کودک در غذا خوردن(Self Feeding)
کودک در سن 10 تا 12 ماهگی موقعی که می تواند قاشق را به دست گیرد،می خواهد در غذا خوردن خود شرکت کند،بنابراین باید به او اجازه داد که خود قاشق را در دست گیرد و در غذا خوردن شرکت کند.کودک در سن دو سالگی خودش مستقلاً می خواهد غذایش را بخورد.اگر مادر به خاطر کثیف کردن لباس هایش اجازه  ندهند که کودک در غذا خوردن شرکت کند،کودک ممکن است از غذا خوردن با میل و رغبت خودداری کند و غذای کمتری بخورد یا اصلاً نخورد.
.
4.زمان ناکافی برای غذا خوردن(Insuficient Time for Feeding)
بعضی از مادران زمان کافی برای غذا خوردن کودک منظور نمی کنند.کودکی را که مشغول بازی است،ناگهان صدا می کنند که به او غذا دهند.چنین کودکی آمادگی برای خوردن غذا ندارد.پدر و مادر باید قبل از آماده کردن غذا،کودک را صدا کنند،دست و صورت او را بشویند و در مورد غذا با او گفتگو کنند،حتی قبلاً به کودک بگویند که غذای خوب و خوشمزه ای برای او تهیه کرده اند تا کودک برای غذا خوردن آمادگی پیدا کند.اگر همه فامیل روی صندلی و میز غذا می خورند برای کودک نیز صندلی تهیه شود که او نیز مانند همه اعضای فامیل مسلط به میز غذا باشد.هنگام غذا خوردن همه اعضای خانواده باید در مورد غذا و مطالب مورد علاقه یکدیگر گفتگو کنند تا زمان غذا خوردن زمان خوش و شادی برای همگی باشد.
.
اشتهای کودک
اشتهای کودکان در حال سلامت ممکن است از روزی تا روز دیگر و از وعده ای تا وعده دیگر متفاوت باشد،اگر کودک در یک وعده نسبت به غذا اشتها ندارد و غذایش را نمی خورد پدر و مادر نباید نگران باشند و باید کودک را آزاد بگذارند،اگر مشکلی نداشته باشد،نوبت دیگر غذایش را خواهد خورد.معمولاً کودکان اگر دچار بیماری عفونی و یا غیر عفونی گردند دچار کم اشتهایی می شوند.
خوردن غذای عصرانه یا خوردن  مواد غذایی بین دو وعده غذای اصلی(Snack Between Meals)کودکان معمولاً از 2 سالگی به بعد مایلند بین دو وعده غذایی اصلی خود چیزی بخورند.مادر می تواند آب میوه طبیعی،میوه تازه یا میوه خشک شده،انواع آجیل و بیسکویت هایی که دارای مواد مغذی هستند به کودک عرضه کند.در این صورت قسمتی از نیاز کودک نیز تامین می گردد.بعضی از کودکان اگر بین دو وعده غذایی اصلی خود چیزی بخورند،غذای اصلی را نخواهند خورد،در چنین شرایطی به کودکان نباید چیزی داد.
.
غذای روزانه کودک باید کامل و سرشار از همه مواد مغذی باشد.(Daily Balance Diet)غذای روزانه کودک باید دارای همه مواد مغذی یعنی دارای(Macronutrient and Micronutrient)باشد.کودک برحسب نیاز خود،نوع و مقدار غذا را انتخاب کرده و خواهد خورد.مشکل تغذیه در سن 2 تا 3 سالگی موقعی به وجود می آید که مادر بخواهد غذایی را که خود دوست دارد به کودک بدهد و حتی بخوراند.کودک در مقابل عمل مادر که می خواهد با اصرار غذایی را به او بخوراند امتناع می کند و در نتیجه مشاجره بین مادر و کودک به وجود  می آید.
موقعی که کودک به سن 2 سالگی رسید،می توان رژیم غذایی پدر و مادر را به او عرضه کرد.رژیم غذایی کودک باید شامل سرآل(غلات فرآوری شده مانند ذرت،گندم،برنج)،سبزی ها،میوه ها،گوشت و شیر و لبنیات باشد.چربی و رژیم غذایی کودکان زیر دو سال نباید محدود باشد ولی موقعی که کودک به سن 2 سالگی رسید رژیم غذایی او از نظر مقدار چربی باید محدود شود.
.
در این سن باید 30 درصد کالری مورد نیاز کودک از چربی باشد(10 درصد چربی اشباع شده و 7 تا 8 درصد چربی اشباع نشده با چند باند مضاعف و 13 تا 15 درصد چربی اشباع نشده با یک باند مضاعف).مقدار کلسترول غذای کودک نباید بیش از 100 میلی گرم برای هر 1000 کالری مورد نیاز کودک باشد.انجمن قلب آمریکا توصیه کرده است که چنین رژیم غذایی از تصلب عروق قلب و افزایش وزن کودکان جلوگیری می کند.در تغذیه کودکان به میزان رشد(Growth)آنها با ید توجه داشت.
.
وزن کودک:کودک از بدو تولد تا سن یک سالگی رشد سریع دارد.اگر وزن تولد کودک 3 کیلوگرم باشد در آخر یک سالگی وزن او سه برابر یعنی حدود 9 کیلوگرم می گردد و در آخر سال دوم چهار برابر وزن تولد خود یعنی 12 کیلوگرم می شود در حقیقت در سال دوم فقط 3 کیلوگرم به وزن او اضافه می شود به عبارت دیگر کودک از سن 2 سالگی تا 9 سالگی هر سال 2 تا 3 کیلوگرم وزن می گیرد.بنابراین رشد آهسته کودک در سال دوم تا سال نهم سبب می شود که اشتهای کودک کم گردد و کمتر غذا بخورد.
.
طول قد:به قد کودک در سال اول تولد 25 سانتی متر اضافه می شود یعنی اگر طول قد او هنگام تولد 50 سانتی متر باشد در آخر یک سالگی طول قد او در حدود 75 سانتی متر می باشد و از سن دو سالگی به بعد هر سال 7 تا 8 سانتی متر به طول قد او اضافه می شود،به عبارت دیگر طول قد کودک در انتهای سال اول حدود 75 سانتی متر و در انتهای سه سالگی 94 سانتی متر و در انتهای چهار سالگی 100 سانتی متر خواهد بود.
.
دورسر:دور سر کودک اگر در بدو تولد 35 سانتی متر باشد در یک سالگی 47،در دو سالگی 49 و در سه سالگی 50 سانتی متر خواهد داشت.با توجه به افزایش وزن و طول قد و دور سر کودکان در سال اول چون کودک در حال رشد سریع است نیاز او به مواد غذایی بیشتر از همه عمر او خواهد بود.بین 1 تا 3 سالگی نیز چون وزن و قد او افزایش می یابد نیاز او به مواد غذایی بیشتر از بزرگسالی است.اگر کودکی به عللی مخصوصاً ابتلا به عفونت غذا نخورد رشد او متوقف و حتی وزن خود را از دست خواهد داد.
.
مواد غذایی مورد نیاز کودک
انرژی:میزان انرژی که کودک در سن 1 تا 3 سالگی نیاز دارد بستگی به چگونگی رشد و همچنین فعالیت او دارد ولی به طور متوسط 1300 کالری در روز نیاز او را برطرف می کند.
پروتئین:کودکان بین یک تا 3 سالگی،روزانه 16 گرم پروتئین نیاز دارند.
املاح:شایع ترین کمبود غذایی در سن 1 تا 3 سالگی کمبود آهن،کلسیم،روی،ویتامین B6 و ویتامین A  می باشد.اگر کودک تحریک پذیر است،زود خسته می شود،زیاد خمیازه می کشد و رنگ رخساره اش پریده است دچار کمبود آهن می باشد.کودکانی که عادت غذایی صحیح ندارند،مواد غذایی که آهن ندارد مانند شیر،آب میوه،مایعات گازدار می خورند و غذاهایی که سرشار از آهن می باشد مانند گوشت گوسفند،زرده تخم مرغ،عدس،ماهی و سرآل کمتر می خورند دچار کم خونی ناشی از فقر آهن می گردند.
کلسیم:یکی از مشکلات تغذیه کودکان کمبود کلسیم بدن آنهاست.نیاز بدن کودک در سنین 1 تا 3 سالگی در حدود 800 میلی گرم کلسیم در 24 ساعت می باشد.اگر کودکی موادی که دارای کلسیم می باشد مانند شیر و لبنیات(ماست و پنیر و ...)نخورد کلسیم به بدن او نرسیده و بدن قادر نیست استخوان و دندان های سالم بسازد.برای رسیدن کلسیم به مقدار مورد نیاز کودک یعنی 800 میلی گرم کلسیم،کودک باید دو لیوان(نیم لیتر)شیر در روز بخورد.
روی:کودکانی که دچار کمبود روی هستند رشد نمی کنند،اشتها ندارند و التیام زخم های بدنشان بیشتر از حالت طبیعی طول می کشد.بهترین منشا روی عبارتند از:گوشت،انواع مغزها،ماهی و مخصوصاً غذاهای دریایی که معمولاً کودکان کمتر به خوردن آنها میل دارند و یا در دسترس آنها نیست.اگر کودک از خوردن موادی که روی دارد محروم است باید به او فرآورده های روی به صورت دارو داده شود.
ویتامین6 B:این نوع ویتامین در گوشت،ماهی،سیب زمینی،موز،حبوبات و نخود سبز وجود دارد.
ویتامین A:بهترین منشا ویتامین A،لبنیات و روغن ماهی است.ماده اولیه ویتامین A در سبزی ها،مرکبات،کدو،هویج،سیب زمینی،هلو و زردآلو وجود دارد.
غنی سازی مواد غذایی:در مناطقی که کودکان دچار کمبود غذایی ذکر شده هستند،ضرورت دارد که به آرد گندم در دسترس کودکان،املاح و ویتامین های لازم اضافه گردد تا مواد غذایی لازم و ضروری به بدن آنها برسد و سلامتی آنها تامین گردد.
.
.
.
دکتر جواد فیض
{/author}
تمامی حقوق مادی و معنوی نزد وب سایت رسمی مجله غذا محفوظ می باشد ، و کپی برداری از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.
طراحی سایت سئو گروه طراحان مکس وب