درباره مجله غذا

مجله غذا با هفده سال انتشار یکی از رسانه های مهم در حوزه تغذیه و نیز صنایع غذایی ایران است.

 

هدف مجله غذا ترویج فرهنگ صحیح تغذیه و ارتقا سلامت جامعه است.

مجله دنیای حیوانات

ورود

.
مواد غذایی که ما می‌خوریم اغلب در خاک پرورش می‌یابند.انسان و تمام جانداران عالم،مهمان خاک و آب پر برکت هستند اگر «ید”کافی در خاک موجود باشد،مشکل کمبود ید را دیگر نخواهیم داشت.خاک‌های‌کشاورزی حاوی ید هستند،در طول سال ها بارندگی و استفاده پی در پی ممکن است این خاک ها کم‌کم ید خود را از دست بدهند،باران‌ها و سیلاب‌ها هم می توانند ید خاک را کم و کمتر کنند،درنتیجه وقتی مقدار ید خاک ‌کافی نباشد،گیاهان و حیواناتی که از آن گیاهان تغذیه می‌کنند نیز ید کافی را نخواهند داشت و به طورطبیعی انسان هم که از گیاهان و گوشت همین حیوانات تغذیه می‌کند،دچار کمبود این ماده مغذی می‌گردد بنابراین در مناطقی که باران و سیل زیادی می‌آید بیشتر مردم مبتلا به کمبود ید هستند.
.
نقش ید در بدن انسان
ید،سازنده هورمون تیروئید است که برای فرآیند رشد،سیستم عصبی و متابولیسم بدن ضروری است.در داخل بدن انسان نیز ید عمدتاً به صورت یون و بیشتر در غده تیروئید و به میزان کمتری نیز در غدد بزاقی و معده وجود دارد.به طور کلی تمامی سلول‌‎ها دارای مقادیر جزیی ید هستند.بدن به طور معمول حاوی تنها حدود 20 تا 50 میلی گرم ید است که حدود 70 تا 80 درصد آن در غده تیروئید وجود دارد.
ید در غده تیروئید که در جلوی گردن واقع شده است،جذب می گردد تا در آنجا به هورمون‌های تیروکسین3 و تری یدوتیرونین4 که هورمون‌های غده تیروئید هستند،تبدیل گردد.این دو هورمون با فعالیت متابولیکی بدن ارتباط داشته و برای تولید انرژی،تنظیم دمای بدن،تنفس،قوام عضلات،ساخت و تخریب بافت‌های مختلف بدن و همچنین  تکامل جسمی و ذهنی ضروری هستند.وجود ید به اندازه‌ای برای عملکرد غده تیروئید اهمیت دارد که حدود 3/4 ید بدن در این غده قرار گرفته است.
.
به طور کلی می توان نقش ید را در بدن به صورت زیر خلاصه کرد:
• ید سبب رشد متناسب می شود.
• در نشاط روانی مؤثر است.
• در داشتن پوست،مو،ناخن و دندان های سالم مؤثر است.
• در رژیم لاغری به منظور سوزاندن چربی‌های اضافی بدن به شما کمک می کند.
• انرژی بیشتری به شما می دهد.
کمبود ید چیست و چه عوارضی را به دنبال دارد؟
عملکرد صحیح غده تیروئید نشانه تعادل ید در بدن است،با این که مقدار مورد نیاز روزانه ید بسیار کم و حدود 0/15 میلی گرم است اما کافی نبودن ید منجر به کاهش تولید هورمون‌های تیروئیدی و متعاقب آن کاهش میزان متابولیسم انرژی می‌گردد،در نتیجه عملکرد غده تیروئید کند شده،در این حالت غده تیروئید برای جذب هر چه بیشتر ید موجود در خون و تولید هورمون بیشتر بزرگ می‌شود که به این حالت گواتر گفته می‌شود.
.
در بررسی های علمی گواتر به چهار گروه تقسیم بندی می شود:
• گواتر درجه یک(A):بزرگی غده تیروئید در آن قابل لمس نیست،با معاینه زیر انگشتان پزشک معالج لمس می شود.
• گواتر درجه یک(B):بزرگی غده به گونه ای است که اگر فرد سر را بالا نگاه دارد و آب دهانش را قورت دهد،از حرکتی که در این ناحیه ایجاد می شود بزرگی غده تیروئید قابل رویت است.
• گواتر درجه دو:هنگامی که بیمار سرش را راست نگه می دارد غده قابل رویت است.
• گواتر درجه سه:غده کاملاً بزرگ است،به طوری که از فاصله دور هم نمایان است در این حالت ممکن است پوشیدن و در آوردن لباس برای بیمار مشکل ایجاد کند.
سال‌ها پیش گفته می‌شد افرادی که اصلاً و یا کم نان می خورند،در خطر کمبود ید هستند اما در شرایط فعلی و با افزودن اندکی ید به نمک خوراکی این بیماری به ندرت به وجود می آید همچنین لازم است توجه داشته باشید که مقدار زیاد ید نیز می‌تواند خطراتی را به دنبال داشته باشد زیرا در این حالت غده تیروئید بیش از حد فعالیت خواهد کرد و این عارضه بر روی کل بدن اثر گذاشته،ضربان قلب را نامنظم کرده و باعث کاهش وزن خواهد شد.
.
ید در دستگاه گوارش به راحتی جذب می شود،پس از جذب به غده تیروئید می رود،قسمت قابل توجهی از آن توسط غده تیروئید برداشت می‌شود و مازاد آن ازطریق ادرار از بدن ما خارج می‌شود بنابراین یکی از آزمایش‌هایی که می توان برای تشخیص ید انجام داد،اندازه گیری ید ادرار است.
درمان کم کاری تیروئید با مصرف روزانه یک قرص به راحتی انجام پذیر است،اما درمان پرکاری تیروئید به مراتب مشکل تر است.روش درمان در پرکاری تیروئید شامل استفاده از داروهای ضد تیروئید و جراحی است.داروهای ضد تیروئید با کاهش در تولید هورمون های  تیروئیدی،علائم این بیماری را کنترل می نمایند،از جمله این داروها می توان به پروپیل تیواوراسیل و متی مازول اشاره کرد.مصرف  این داروها عوارض جانبی را به دنبال خواهد داشت،معمول ترین عارضه جانبی،خارش پوست است که در 5 درصد از بیماران به چشم می خورد.گاهی اوقات واکنش های شدیدتری مانند آرتریت،هپاتیت و یا کاهش تعداد گلبول های سفید رخ می دهد که با کاهش و یا حذف دارو عوارض به طور کلی قطع می شود.در درمان پرکاری تیروئید توسط جراحی 80 الی 90 درصد از غده تیروئید برداشته می شود.لازم به ذکر است که بیمار باید قبل از عمل جراحی به منظور کنترل سطح هورمون های تیروئیدی،به مدت 6 الی 8 هفته از داروهای ضد تیروئیدی استفاده کند.
.
در مناطقی که کمبود ید وجود دارد توجه به دختران در سنین بلوغ و مادران باردار اهمیت ویژه ای دارد زیرا عدم توجه به دوران بارداری خطر تشکیل غده تیروئید ناقص و در نتیجه امکان تولد نوزاد کرتین یا عقب مانده ذهنی را بالا می برد.کمبود این ماده معدنی می‌تواند به تدریج موجب اختلالات روانی،اضافه وزن،سستی و بی‌حالی گردد.اگر مادر باردار کمبود ید خود را در این دوران برطرف نسازد جنین او نیز از این عنصر حیاتی و ضروری محروم می‌شود چنان چه مادر در معرض کمبود شدید ید قرار گیرد کودک دچار عقب ماندگی رشد مغزی و جسمی به طور شدید و دائمی می شود.کمبود ید باعث بروز اختلالاتی در راه رفتن،صحبت کردن،فکر کردن و کار کردن نیز می‌شود حتی اگر مادر دچار کمبود خفیف ید هم باشد،کودک او هم چنان تحت تاثیر قرار خواهد گرفت،گرچه ممکن است کودک طبیعی به نظر آید اما بعدها در مدرسه قدرت یاد گیری او کاهش می یابد و یا عقب‌مانده ‌و وابسته به ‌دیگران خواهد بود.
.
منابع غذایی حاوی ید
خرچنگ،میگو،صدف،ماهی ها و جلبک های دریایی،نان و نمک یددار.
غذاهای دریایی مانند خرچنگ،میگو و صدف از غنی ترین منابع غذایی حاوی ید به حساب می آیند ولی به علت شایع نبودن مصرف این نوع غذاها،کمبود این ماده همچنان به قوت خود باقی می ماند.میزان ید موجود در انواع ماهی ها متفاوت است به این ترتیب که ماهی‌های آب شور میزان ید بیشتری از ماهی‌های آب‌ شیرین دارند،البته مقدار ید ماهی بستگی به مقدار ید موجود در آب دریا دارد.به عنوان مثال بر اساس بررسی‌های انجام شده آب دریای خزر از ید فقیر است و بر عکس آب خلیج فارس از نظر ید غنی است بنابراین درست نیست که بگوییم همه فرآورده های دریایی حاوی ید زیادی هستند.
یک نکته قابل توجه دیگر این است که  میزان ید موجود در برگ گیاهان بیشتر از مقدار آن در ریشه است.چند سالی است که وزارت بهداشت و وزارت صنایع اقدام به تهیه نمک ید دار برای رفع این مشکل کرده اند،پس بهترین روش اطمینان بخش مصرف مقادیر کافی ید،استفاده از  نمک یددار در تهیه غذاها است.بعضی مواد غذایی گوگرددار حاوی ترکیبات گواتر زا هستند که در استفاده بدن از هورمون‌های تیروئیدی مداخله می‌کنند از این گروه می توان به  گیاهان خانواده کلم مانند انواع کلم،شلغم و بعضی دانه های روغنی اشاره نمود که عملکرد آن ها  مانند داروهای ضد تیروئید،مانع از جذب و استفاده از ید می گردد.
خوشبختانه این مواد به وسیله حرارت غیر فعال می‌شوند.بنابراین مصرف سبزیجات فوق به صورت غیرخام (آب پز،بخار پز و...)مشکلی در زمینه جذب ید ایجاد نخواهد کرد.
.
.
.
آزاده نجارزاده
{/author}
تمامی حقوق مادی و معنوی نزد وب سایت رسمی مجله غذا محفوظ می باشد ، و کپی برداری از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.
طراحی سایت سئو گروه طراحان مکس وب