درباره مجله غذا

مجله غذا با هفده سال انتشار یکی از رسانه های مهم در حوزه تغذیه و نیز صنایع غذایی ایران است.

 

هدف مجله غذا ترویج فرهنگ صحیح تغذیه و ارتقا سلامت جامعه است.

مجله دنیای حیوانات

ورود

با شیردهی سالم بمانید
با تمامی ارزش های تغذیه ای ذکر شده برای نوزاد، شیردهی برای مادر نیز با منفعت هایی همراه است. شیردهی سبب کاهش خونریزی بعد از زایمان و بهبودی سریع مادر می شود. این به دلیل عملکرد هورمون هایی است که سبب بازگشت سریع رحم به حالت قبل از بارداری می شود.
بر اساس تحقیقات انجام شده، زنان شیرده اغلب سریع تر به وزن قبل از بارداری بر می گردند و خطر بروز سرطان  تخمدان و سینه در آنها کمتر است.
کالری بیشتری دریافت کنید
به طور تقریبی برای تولید شیر روزانه نیاز به 800 کیلو کالری انرژی است. نیاز تخمینی انرژی روزانه یک مادر در دوران شیردهی 500-400 کیلو کالری زیادتر از مقدار توصیه شده برای زنان در شرایط معمولی می باشد. این میزان اضافی توصیه شده در مواردی مانند مادران با وزن کمتر، و دارای نوزاد دو قلو کمی بیشتر است. تفاوت بین نیاز به تولید شیر و مقدار توصیه شده در حدود 300کیلو کالری  می باشد که این تفاوت سبب کاهش تدریجی چربی های اضافی ذخیره شده بدن در دوران بارداری می شود. بعد از زایمان اغلب مادران می خواهند اضافه وزنی که در دوران بارداری بدست آورده اند، هر چه سریع تر کاهش دهند.
مادران شیرده باید به خاطر داشته باشند که شیردهی، خود مصرف کننده انرژی است و تغذیه کودک با شیر مادر موجب کاهش چربی بدن می شود. به هرحال دوران شیردهی زمان مناسبی برای داشتن رژیم لاغری سخت نیست. کاهش تدریجی وزن تا 2 کیلو گرم در ماه برای مادران در دوران شیردهی مناسب است. کاهش وزن بیش از اندازه، زمانی که انرژی بسیار محدود شود و کمتر از 1500 کیلو کالری در روز باشد، مقدار تولید شیر را کاهش می دهد. لذا حداقل انرژی توصیه شده برای مادران 1800 کیلو کالری در روز می باشد.
نیازهای تغذیه ای این دوران
تولید شیر تحت تاثیر مکیدن است و میزان دریافت مایعات می تواند در حجم تولید شیر تولید شده موثر باشد. ترکیب شیر مادر بسته به رژیم مادر متفاوت است. البته بعضی از مواد مغذی دریافتی توسط مادر، اثری بر میزان آن در شیر مادر ندارد.
پروتئین اضافی لازم نیست
میزان پروتئین توصیه شده برای مادران شیرده،25 گرم بیشتر از مقدار معمول و  71-65 گرم در روز است البته بر اساس برخی تحقیقات، پروتئین شیر تحت تاثیر رژیم دریافتی مادر قرار نمی گیرد و تنها مقادیر کمی از پروتئین های خاص موجود در رژیم غذایی به صورت دست نخورده وارد شیر مادر می شوند.
کربوهیدرات برای حجم کافی شیر
میزان کربوهیدرات  توصیه شده 210-160 گرم در روز برای مادر شیرده می باشد. این میزان برای تولید حجم کافی شیر و حفظ مناسب گلوکز خون مادر در دوران شیردهی می باشد.
دنبال چربی های مفید باشید
مقدار و نوع چربی شیر مادر تا حدی منعکس کننده رژیم غذایی مادر می باشد و به طور کامل وابسته به شیر مادر نیست.
به عنوان  مثال مقدار کلسترول در شیر مادر تحت تاثیر رژیم غذایی مادر نمی باشد و شیر انسان حاوی 20- 10 میلی گرم  کلسترول است اما میزان و نوع اسیدهای چرب خاص مانند امگا3 به میزان آنها در رژیم مادر بستگی دارد. لذا به مادران شیرده توصیه می گردد که حداقل دو بار در هفته ماهی مصرف کنند زیرا اسیدهای چرب موجود در ماهی وارد شیر مادر می شود و این اسید های چرب در رشد وتکامل سیستم عصبی کودک نقش مهمی دارند.
از هر کدام به چه مقدار؟
توجه به دریافت مقادیر کافی از مواد غذایی مورد نیاز روزانه، مهمترین اصل در برنامه زندگی زنان شیرده است تا بدین وسیله بتوان از بسیاری کمبود های غذایی و به دنبال آن عوارض جبران ناپذیر جلوگیری کرد. برنامه غذایی که در زیر ذکر می شود حداقل نیاز تغذیه ای زنی است که کودک خود را با شیر مادر تغذیه می  کند به همین دلیل دریافت بیش از این مقادیر با ضرری همراه نخواهد بود.
زنان شیرده لازم است روزانه سه لیوان شیر یا جایگزین آن مانند ماست، پنیر و کشک را دریافت کنند. شیر را می توان بصورت نوشیدنی و یا در ترکیب غذاها استفاده نمود. به مادران دارای اضافه وزن و چاق توصیه می شود از فرآورده های شیر کم چرب استفاده کنند.
میزان مورد نیاز ازمنابع غذایی گروه گوشت و حبوبات، 185 گرم است. تخم مرغ و مغزها مانند گردو، بادام و غیره نیز در این گروه قرار دارند. البته به مادارن توصیه می شود که حداقل دو مرتبه در هفته ماهی مصرف کنند.
توصیه می شود روزانه 230 گرم غلات ( انواع نان ها، مرغ، ماکارونی و...) در برنامه غذایی گنجانده شود و نان های سبوس دار مانند سنگک، بربری وتافتون به جای نان های سفید استفاده شود.
دریافت روزانه چهار لیوان سبزیجات خام ( معادل 2 لیوان پخته) ضروری است و باید از سبزیجات متنوع بصورت سالاد یا بخارپز استفاده شود.
اگرچه مادران در دوران شیردهی بسیار درگیر کارهای نوزاد خود هستند و زمان بسیار کمی دارند اما به مادران شیرده توصیه می شود که هرگز وعده های غذایی را حذف نکنند و دریافت سه وعده اصلی و میان وعده های طبیعی و شیر در دوران شیردهی بسیار مهم است. نوشیدن 12-8 لیوان مایعات در روز توصیه می شود و بهتر است که مادران در هر مرتبه شیردهی یک لیوان مایه جات بنوشند.
مصرف میوه های تازه هر فصل و همچنین میوه های خشک مفید است و بهتر است حداقل روزانه سه عدد میوه میل شود. همچنین لازم است روزانه هفت قاشق مربا خوری روغن سبزیجات و روغن های حاوی اسیدهای چرب امگا3 مانند روغن زیتون وروغن هسته انگوردر برنامه غذایی گنجانده شود.
با توجه به اینکه نیاز به ویتامین ها و مواد معدنی در دوران شیردهی افزایش می یابد، مصرف مکمل های مولتی ویتامین با تجویز پزشک یا متخصص تغذیه جهت اطمینان از دریافت کافی این مواد مغذی توصیه می شود. مادرانی که از لبنیات کمتر استفاده می کنند نیاز بیشتری به دریافت مکمل کلسیم دارند. هم چنین مادرانی که به هر دلیل ماهی نمی توانند بخورند، بهتر است از مکمل روغن ماهی استفاده کنند. مادران گیاهخوار در دوره شیردهی به مکمل ویتامین ب12 و ویتامین دی  احتیاج بیشتری دارند.
استراحت و خواب کافی و هم چنین دوری از فشارهای روانی عامل مهم موفقیت در شیردهی است. همکاری اطرافیان به ویژه همسران نقش بسزایی در این مورد دارد.
کدامیک را کمتر دوست بدارید؟
از آنجا که برخی مواد غذایی ممکن است در شیرمادر وارد شود وباعث ایجاد حساسیت و یا مشکلاتی نظیر نفخ، تهوع و دل درد در نوزاد شود لازم است مادران از مصرف برخی مواد غذایی که در نوزاد آنها ایجاد مشکل می کند پرهیز کنند.
دم کرده های گیاهی ( مانند چای نعنا، گل گاو زبان و...) گاهی اثرات جانبی مثل تهوع و استفراغ دارند و در دوران شیردهی باید در مصرف آن ها احتیاط شود.
کافئین وارد شیر مادر شده و ممکن است سبب تحریک نوزاد شود بنابراین توصیه می شود که نوشیدنی های حاوی کافئین مانند قهوه برای مادران شیرده به دو فنجان در روز محدود شود. مصرف شکلات و کاکائو نیز به دلیل  محتوای کافئین باید در رژیم مادران شیرده محدود شود.
از آنجا که تاثیر قندهای مصنوعی و شیرین کننده ها بر شیر مادر و سلامت نوزاد نامشخص است، بهتر است مصرف محصولات حاوی این شیرین کننده ها مانند نوشابه ها و فرآورده های دیگر رژیمی در حد اعتدال قرار گیرد.
مصرف مقادیر زیاد ادویه و چاشنی های غذایی (مانند فلفل، سیر، پیاز) ممکن است طعم شیر مادر را تغییر دهد. گاهی در شیر خواران حساس واکنش هایی در برابر این غذاها مشاهده می شود. البته همیشه حذف  ادویه جات و چاشنی ها توصیه نمی شود زیرا بر اساس باور برخی متخصصین، وارد شدن مزه های مختلف در شیر باعث پذیرش بهتر کودک در آینده نسبت به غذاهای مختلف می شود.
کره بادام زمینی، ماده غذایی است که احتمال ایجاد واکنش های حساسیت زا در نوزادان را افزایش می دهد لذا به مادران توصیه می شود در مصرف آن احتیاط کنند.
با توجه به اینکه بیشتر داروهایی که مادر مصرف می کند وارد شیر او می شود و ممکن است اثر سوء بر نوزاد داشته باشد لذا مادران باید قبل ازمصرف هر گونه دارو، پزشک را از شیرده بودن خود آگاه کنند و در مورد مصرف دارو با پزشک نوزاد نیز مشورت کنند.
ژیلا سهرابی
.
1-Pecker paugh ,N.J.Nutrition Essentials and Diet Therapy.
2-Hark,L.and Deen,D. Nutrition for Life. 1st ed. Dorling Kindersley, London
3-Wardlaw,G.M. and Smith,A.M. Contemporay Nutrition.7th ed. Mc Graw-Hill, New York,
4- ماهان،ال.ک.و استامپ،س.ا.  اصول کلی تغذیه کراوس،ترجمه شیدفر،ف.،خلدی،ن.ومتقی.آ. نشر سالمی،جامعه نگر،تهران،ص:225-224،1388
5- گروه مولفان انجمن تغذیه ایران راهنمای رژیم درمانی،چاپ دوم،انتشارات `مرزدانش،تهران،ص:55-54، 1385
6- استورات،ت. الف ب پ تغذیه،چاپ اول،ترجمه درستی مطلق،1.،گلزاری،م و کشاورز،س.ع. انتشارات دنیای تغذیه تهران،ص:44،1384
{/author}
تمامی حقوق مادی و معنوی نزد وب سایت رسمی مجله غذا محفوظ می باشد ، و کپی برداری از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.
طراحی سایت سئو گروه طراحان مکس وب