درباره مجله غذا

مجله غذا با هفده سال انتشار یکی از رسانه های مهم در حوزه تغذیه و نیز صنایع غذایی ایران است.

 

هدف مجله غذا ترویج فرهنگ صحیح تغذیه و ارتقا سلامت جامعه است.

مجله دنیای حیوانات

ورود

آرتـروز و دانسـتني‌هاي غـذايـي آن

 آرتروز يا آرتريت؟

از آنجا که نام اين دو عارضه شباهت زيادي به هم دارد در بعضي موارد اين دو بيماري با هم اشتباه گرفته مي‌شود. آرتروز در حقيقت بيماري غيرالتهابي مفاصل است و طي آن غضروف مفاصل تخريب مي‌شود. هر مفصلي ممكن است دچار آرتروز شود اما بروز اين عارضه بيشتر در مفاصل زانوها، ستون مهره‌ها و لگن شايع است. اين در حالي است كه آرتريت، بيماري التهاب مفاصل است. اين عارضه اغلب با درد، تورم، سفتي و حرارت در مفاصل آسيب‌ديده همراه است. تاکنون بيش از 100 نوع آرتريت شناخته شده است كه شايع ترين آنها اوستئوآرتريت، آرتريت‌روماتوئيد و نقرس است. در واقع هر نوع التهاب مفصلي شكلي از آرتريت محسوب مي‌شود.

درمان آرتريت ممكن است شامل استفاده از داروهاي ضد‌التهابي، ورزش و فيزيوتراپي باشد در حالي که درعارضه آرتروز، برنامه‌غذايي نقش مهمي در پيشگيري يا تعديل اثرات اين بيماري دارد.


تنظيم وزن، گام نخست درمان
به نظر مي‌رسد در بسياري موارد، اولين مرحله اصلي در درمان آرتروز، رساندن وزن به حد ايده‌آل است زيرا وزن اضافي باعث ايجاد فشار روي مفاصل و در نتيجه تشديد عوارض آرتروز مي‌شود بنابراين با در نظرگرفتن يک رژيم‌غذايي متعادل وتغذيه سالم، با توجه به مقدار انرژي مورد‌نياز فرد و با در‌نظرگرفتن سن، جنس، وضعيت فيزيولوژيکي، قد، وزن، فعاليت‌ بدني و زمينه‌هاي ژنتيکي بتوان به نتيجه مطلوب رسيد.  به طور کلي مي‌توان با کاهش مقدار كالري دريافتي روزانه از  350 تا حداکثر 750 کيلو‌کالري، از شدت بيماري کم کرد يا در بعضي موارد بروز اين بيماري را به تاخير انداخت. البته افرادي كه شبكه خون‌رساني مفاصل آن‌ها عملکرد خوبي ندارد در معرض ابتلا به آرتروز هستند به عنوان مثال زناني كه مبتلا به واريس ساق پا هستند در معرض ابتلا به آرتروز زانوها قرار دارند، به همين دليل آرتروز زانو در زنان بيشتر از مردها مشاهده مي‌شود.


بهترين خوراکي‌ها!
•  مصرف آجيل و مغز‌هاي خوراکي را از قلم نيندازيد.
• منابع غذايي گياهي، شيرکم‌چرب و ماهي فرپز، کبابي يا بخار‌پز شده بدون سرخ کردن در روغن بهترين پيشنهادي است كه به بيماران مبتلا به آرتروز داده مي‌شود. البته منابع‌غذايي حاوي گلوکزآمين و کندورايتين که از غذاهاي حاوي کلاژن مثل استخوان‌ها و غضروف‌هاي حاوي ژلاتين تهيه مي‌شود نيز بسيار مفيد است. مواد‌غذايي نظير پاچه، پاي‌مرغ و قلم و سوپ‌هاي تهيه شده از آن نيز نمونه‌هايي از اين گروه مواد‌غذايي است.
• ميوه و سبزي‌هاي تازه و غلات سبوس‌دار را بيش از گذشته مصرف كنيد.
• مصرف ماهي‌هاي آب‌هاي سرد از جمله ماهي آزاد (سالمون)، ساردين و شاه‌ماهي موجب كاهش التهاب مفاصل يا آرتروز مي‌شود.
• سبزي‌هاي برگ سبز مانند جعفري و شاهي، سبزيجاتي مانند کرفس، کلم‌پيچ و هويج  و غلاتي مانند جو، جو‌دوسر و محصولات تهيه شده از گندم را در سفره‌غذايي خود بگنجانيد.
• انجير يكي از مواد‌غذايي مفيد براي آرتروز و درد مفاصل است. انجير سرشار از ويتامين‌آ، ويتامين‌ب، ويتامين‌ث، ويتامين‌دي، گلوکز، پروتئين و املاح است. برگ انجير ضد‌درد قوي است و چربي‌هاي مضر خون را کاهش مي‌دهد.
• اسيدهاي چرب امگا3 ريز‌مغذي مفيدي براي سلامت مفاصل است. انواع ماهي‌، روغن گردو، کتان و سويا غني از اسيد چرب امگا‌3 است.
• دانه‌ها و مغزها از منابع غذايي غني حاوي آنتي‌اکسيدان‌هايي نظير ويتامين‌‌ث، ويتامين‌اي، بتا‌کاروتن، ويتامين‌دي، سلنيوم، روي، منيزيم، كلسيم و فسفر بوده و به سلامت استخوان‌ها كمك مي‌كند.
• مصرف شير و لبنيات کم‌چرب، سبزي و ميوه به ويژه آن‌هايي که داراي ترکيبات اگزالات و فيتات نيستند از ديگر توصيه‌هاي رژيمي‌است که پيشنهاد مي‌شود.
• مصرف سنجد براي درمان آرتروز بسيار مفيد است. براي كاهش درد ناشي از آرتروز، استفاده از عصاره گياهي سنجد موثرتر از استامينوفن است.
• برخي روغن‌ها براي التهاب مفاصل مفيد است و تا حدي مي‌تواند درد را کاهش دهد. اين روغن‌ها از خانواده لينولئيک‌اسيدها مي‌باشند. اسيد‌لينولئيک از گروه اسيدهاي چرب ضروري است که بدن به طور طبيعي قادر به ساختن آن‌ها نبوده  و بايد از منابع‌غذايي آن تامين گردد. اسيد‌لينولئيک در دانه‌هاي گياهي سويا، آووکادو، گردو و کنجد وجود دارد. اسيد‌اولئيک و اسيد‌لينولئيک بيش از 80 درصد کل اسيدهاي چرب روغن کنجد را تشکيل مي‌دهد.
• با محصولات تهيه شده از سويا، برنج قهوه‌اي و ارزن آشتي كنيد.
• ميوه آووکادو نيز در کاهش درد زانو بسيار موثر است. آووکادو داراي ترکيباتي بنام فيتو‌استرول است که اثرات ضد‌التهابي و همچنين اثرات ضد‌درد دارد. روغن دانه آووکادو حدود 80 درصد حاوي روغن‌هاي اشباع‌نشده مانند اسيد‌اولئيک و اسيد‌لينولئيک است.


مضرترين خوراکي‌ها!
• چربي‌هاي اشباع شده، روغن‌هاي هيدروژنه يا جامد، غذاهاي پرچرب و سرخ‌کرده و شکر باعث ايجاد اسيديته بالا در محيط داخلي مفاصل شده و اين حالت موجب درد بيشتري در مفاصل و در نتيجه التهاب آن‌ها مي‌شود.
• گوشت قرمز، لبنيات، تخم‌مرغ، جوجه، الکل، قهوه، شکر تصفيه شده، نمک و اکثر شيريني‌جات در جذب كلسيم اختلال ايجاد مي‌كند.
• ريواس، زغال‌اخته، آلو، کنگر و اسفناج داراي اگزالات بالايي است به همين دليل اين قبيل مواد‌غذايي و خانواده گياهان تاج‌ريزي مانند گوجه‌فرنگي، بادنجان، سيب‌زميني و فلفل لازم است كمتر مصرف شود.
• مصرف گندم‌سياه، لبنيات و کليه چربي‌هاي حيواني باعث آب‌آوردگي و تورم مفاصل مي‌شود بنابراين لازم است از مصرف آن پرهيز شود. چربي گاو، گوشت قرمز، فرآورده‌هاي گوشتي مثل سوسيس و كالباس و جگر نيز بايد كمتر مصرف شود. 

چند توصيه مهم

• آفتاب اثر مهمي در كاهش آرتروز دارد زيرا نورخورشيد منبع اصلي ويتامين دي بوده و موجب جذب كلسيم و تثبيت استخوان‌ها مي‌شود. بر اين اساس توصيه مي‌شود حداقل روزانه 5 تا 10  دقيقه در معرض نور

خورشيد قرار گيريد.
• مصرف حداقل 6 تا 8 ليوان آب  در طول روز به دفع سموم از بدن كمك مي‌كند.
• استفاده از عصا، فشار روي مفاصل را كم مي‌كند. • از پياده‌‌روي بي‌رويه، سرپا ايستادن و ورزش‌هاي خودسرانه بپرهيزيد.


ساير توصيه‌هاي مهم
• درمان با فيزيوتراپي و انجام حركات درماني، ماساژ، آب‌‌درماني، حمام با آب دريا، درمان با آفتاب و استفاده از نمك‌هاي معدني سرعت ابتلا به اين بيماري را کاهش مي‌دهد. هدف از انجام حركات درماني حفظ و نگهداري، نرمش و سهولت حركت مفاصل است به طوري كه هر چه بيشتر مفاصل را وادار به حركت طبيعي خود سازيم سالم‌تر مي‌مانيم.
• سعي كنيد بدنتان هنگام راه‌رفتن يا نشستن در وضعيت صحيحي قرار داشته باشد.
• پياده‌‌روي تا هنگامي مجاز است كه درد ظاهر نشده است. پياده‌‌روي نبايد سريع و با قدم‌هاي بلند انجام گيرد.
• حتي‌الامكان از توالت فرنگي يا صندلي‌هاي مخصوص استفاده شود.
• هنگام خريد براي حمل اشياء از زنبيل‌هاي چرخدار استفاده شود.
• براي كاهش درد ناشي از آرتروز مي‌توان از كيسه يخ استفاده كرد.

 

 

منابع:
www.fr.fitness.com
www.livestrong.com
www.news-medical.net
www.boutique-labrha.com


دکتر صديقه نوبان/ متخصص بيوشيمي فيزيک

 

{/author}

تمامی حقوق مادی و معنوی نزد وب سایت رسمی مجله غذا محفوظ می باشد ، و کپی برداری از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.
طراحی سایت سئو گروه طراحان مکس وب