درباره مجله غذا

مجله غذا با هفده سال انتشار یکی از رسانه های مهم در حوزه تغذیه و نیز صنایع غذایی ایران است.

 

هدف مجله غذا ترویج فرهنگ صحیح تغذیه و ارتقا سلامت جامعه است.

مجله دنیای حیوانات

ورود

نکات تغذیه ای در بر خورد با عوارض و بیماری ها در دوران بارداری


از انوع مغزها مثل گردو، بادام، پسته و انواع خشکبار مثل برگه ها، توت خشک، کشمش و خرما که منابع خوبی از آهن هستند به عنوان میان وعده استفاده کنند.
مصرف منابع غذایی ویتامین ث مثل سبزی های تازه و سالاد (شامل گوجه فرنگی، کلم، گل کلم، فلفل دلمه ای) و هم چنین چاشنی هایی مثل آب لیمو و آب نارنج تازه را که جذب آهن را افزایش می دهند به همراه غذا توصیه کنید.

برای جذب بهتر آهن غذا، باید از مصرف چای، قهوه و دم کرده های گیاهی یک ساعت قبل از غذا و حداقل دو ساعت پس از غذا خودداری کرد. هم چنین از مصرف چای پررنگ خودداری شود.
برای کاهش اختلالات گوارشی و جذب بهتر آهن بهترین زمان مصرف قرص آهن پس از غذا و یا شب قبل از خواب است.
آنمی دوران بارداری به زمانی اطلاق می شود که هموگلوبین خانم باردار کمتر از 11 گرم در دسی لیتر باشد.

نکته: در سه ماهه دوم بارداری هموگلوبین کمتر از 5/10 گرم در دسی لیتر آنمی محسوب می شود، بنابراین مادری که در شروع بارداری هموگلوبین کمتر از 11 گرم در دسی لیتر دارد باید به عنوان فرد آنمیک تحت درمان قرار بگیرد.
رقیق شدن خون که به تدریج طی دوران بارداری ایجاد می شود سطح هموگلوبین را به محدوده آنمیک می رساند که این امر طبیعی است. از علل آنمی دوران بارداری مصرف نکردن منابع غذایی آهن، سابقه خونریزی زیاد طی دوران قاعدگی (قبل از بارداری) و بارداری های مکرر خصوصاً با فاصله کم می باشد.

علت آنمی در دوران بارداری به ندرت می تواند کمبود فولیک اسید و یا کمبود ویتامین ب12 (آنمی مگالوبلاستیک) باشد. در صورتی که علت آنمی، کمبود فولیک اسید تشخیص داده شود مصرف منابع غذایی غنی از این ویتامین و عمل به توصیه های تغذیه ای ارائه شده در مبحث مکمل اسید فولیک را به مادران تأکید نمود.
اگر آنمی با تجویز مکمل آهن اصلاح نشد باید به متخصص ارجاع داده شود تا از نظر کمبود فولیک اسید و ویتامین ب12 مورد بررسی قرار گیرد.

در درمان آنمی فقر آهن علاوه بر توصیه های تغذیه ای فوق باید بر مصرف روزانه و منظم مکمل آهن از خانم باردار سوال و بر مصرف آن تأکید کرد.
در صورت وجود آنمی مگالوبلاستیک، باید خانم باردار جهت درمان تخصصی به متخصص ارجاع داده شود.

2- پره اکلامپسی و اکلامپسی (افزایش فشار خون در اثر بارداری)
پره اکلامپسی با افزایش فشار خون و پروتئینوری بعد از هفته بیستم بارداری و اکثراً نزدیک به ترم تشخیص داده می شود. این حالت اغلب در اولین حاملگی ها و در سنین زیر 20 یا بالای 35 سال اتفاق می افتد.
اکلامپسی منجر به تشنج می شود. با تشخیص پره اکلامپسی معمولاً خانم باردار باید بستری شود. رژیم غذایی توصیه شده به این خانم ها شامل مصرف مقادیر دلخواه از منابع پروتئین (گوشت، تخم مرغ، حبوبات، شیر و لبنیات) کالری (گروه مواد غذایی نان و غلات) و مایعات می باشد. نباید برای این افراد در مصرف نمک محدودیت قائل شد. چاقی یکی از عوامل خطر ابتلاء به پره اکلامپسی می باشد.

3- سوء تغذیه با کاهش وزن گیری

علائم بالینی
علائم سوء تغذیه اعم از کمبود انرژی، انواع ریز مغذی ها (ویتامین ها و املاح) و درشت مغذی ها (پروتئین) بسته به نوع و شدت کمبود متفاوت است:
وزن گیری ناکافی، کاهش چربی بدن، ضعف و خستگی، آتروفی عضلات، ابتلاء به عفونت های مکرر، ادم، تحمل نکردن سرما، تأخیر در بهبود زخم، زخم های پوستی و ریزش مو از علائم عمده سوء تغذیه هستند.

راه های تشخیص
بهترین علامت سوء تغذیه در خانم های باردار وزن گیری نامناسب در طول دوران بارداری است. البته اندازه گیری چنین پوستی عضله آتری سپس (سه سر بازو) و محاسبه کالری رژیم غذایی روزانه نیز از سایر روش های غیر آزمایشگاهی تشخیص سوء تغذیه می باشد.
یک معاینه فیزیکی دقیق نیز می تواند علائم سوء تغذیه را مشخص کند. البته برخی از این علائم غیر اختصاصی هستند و تغییرات فیزیولوژیک بارداری ممکن است تفسیر یافته های بالینی را مغشوش کند. به عنوان مثال ادم اندام تحتانی اغلب زمانی که کمبود پروتئین انرژی وجود دارد رخ می دهد اما ممکن است یک یافته طبیعی در سه ماهه سوم بارداری نیز باشد. تفسیر یافته های بالینی با گرفتن شرح حال و سابقه بیماری در خانم باردار و در صورت لزوم درخواست برخی تست های آزمایشگاهی، ساده تر می شود. اندازه های آنتروپومتریک اطلاعات سودمندی از وضعیت تغذیه خانم باردار در کوتاه مدت (مانند سوء تغذیه حاد) و دراز مدت (مانندسوء تغذیه مزمن) ارائه می دهد.
در بررسی وضعیت تغذیه خانم های باردار آزمایشاتی همچون cbc، پروتئین پلاسما (آلبومین و پره آلبومین)، آهن و فریتین سرم ......... می تواند کمک کننده باشد.

علل سوء تغذیه مادران در دوران بارداری
عوامل مستعد کننده زنان به سوء تغذیه در دوران بارداری عبارتند از:
bmi کمتر از 5/18 قبل از بارداری
کوتاهی قد (کمتر از 150 سانتیمتر)
سابقه تولد نوزاد کم وزن
چند قلویی
حاملگی قبل از 18 و بعد از 35 سالگی
حاملگی های مکرر خصوصاً با فاصله کم (کمتر از سه سال)
ناآگاهی زنان از تغذیه صحیح در دوران بارداری
اعتیاد
فعالیت بدنی سنگین و زیاد مانند کار سخت در مزرعه یا ایستادن به مدت طولانی در محل کار یا منزل.

عوارض
سوء تغذیه حاد و شدید دوران بارداری در خانم هایی که قبل از بارداری نیز از تغذیه مناسبی برخوردار نبوده اند، خطر تولد نوزاد نارس و مرگ جنین را افزایش می دهد.
سوء تغذیه شدید در اوایل بارداری سبب بروز نقایص جسمی و ذهنی در جنین و در اواخر بارداری عمدتاً سبب کاهش رشد جنین و تولد نوزاد کم وزن خواهد شد. سوء تغذیه چه خفیف و متوسط و چه شدید هم بر سلامت مادر و هم بر سلامت جنین مؤثر است. وزن گیری کمتر از حد مطلوب در بارداری سبب وزن گیری ناکافی جنین، کم وزنی نوزاد در زمان تولد (lbw) و افزایش احتمال مرگ جنین و در مادران باردار سبب افزایش خطر اکلامپسی و پره اکلامپسی، خونریزی و کم خونی مزمن پس از زایمان و عوارض طولانی مدت آن می گردد. خستگی، ضعف وعدم توانایی در شیردهی و نگهداری نوزاد از دیگر عوارض وزن گیری ناکافی می باشد.

شکل دیگری از سوء تغذیه
وزن گیری بیش از مقدار لازم دردوران بارداری (اضافه وزن و چاقی در مادر) نیز نوعی سوء تغذیه محسوب می شود که سبب طولانی شدت مدت بارداری، دیابت بارداری، پره اکلامپسی، افزایش احتمال عوارض زمان زایمان، خونریزی بعد از زایمان، ماکروزومی جنین، دشوار شدن زایمان، افزایش احتمال سزارین، عفونت زخم، عفونت دستگاه ادراری، عفونت لگن، مرده زایی و بازنگشتن وزن مادر به میزان قبل از بارداری حتی با گذشت سال ها از زمان زایمان می شود. به همین علت باید به کنترل وزن خانم باردار و جلوگیری از اضافه وزن او تأکید شود. با این حال تجویز رژیم لاغری برای مادران چاق در دوران بارداری توصیه نمی شود.

درمان
گرفتن شرح حال کامل و اطلاع از وضعیت تغذیه خانم باردار در اولین ملاقات دوران بارداری ضروری می باشد. با توجه به علت سوء تغذیه و با هدف بهبود وضعیت تغذیه و تأمین مواد مغذی و کالری لازم برای خانم باردار لازم است مداخل مناسب صورت گیرد. همه خانم های باردار مشکوک به سوء تغذیه به مراقبت های ویژه نیاز دارند. خانم های باردار به مراجعه منظم و به موقع برای کنترل دقیق وزن و فشار خون تغذیه کافی و مناسب استراحت کافی و استفاده به موقع از مکمل های دارویی مانند قرص آهن، اسید فولیک و کپسول مولتی ویتامین (مینرال و یا ساده) تشویق کنید.
هم چنین توصیه های تغذیه ای مناسب برای خانم های باردار لاغر، دارای اضافه وزن و یا چاق در شماره های گذشته مجله بسته به مورد به کار گرفته شود. در موارد چند قلویی رژیم غذایی غنی از پروتئین توصیه می شود.

تمامی حقوق مادی و معنوی نزد وب سایت رسمی مجله غذا محفوظ می باشد ، و کپی برداری از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.
طراحی سایت سئو گروه طراحان مکس وب