درباره مجله غذا

مجله غذا با هفده سال انتشار یکی از رسانه های مهم در حوزه تغذیه و نیز صنایع غذایی ایران است.

 

هدف مجله غذا ترویج فرهنگ صحیح تغذیه و ارتقا سلامت جامعه است.

مجله دنیای حیوانات

ورود


علت به وجود آمدن جوش
غدد چربی در تمام سطوح پوست به غیر از کف ‌پا و دست وجود دارد، اما بیشترین تراکم آن ها در صورت، سینه، پشت و شانه‌ها است. آکنه در نتیجه تولید بیش از حد سبوم (Sebum / چربی) از غدد تولید کننده چربی به وجود می آید. به طور طبیعی سبوم به فولیکول های مو تخلیه شده و از طریق منفذ فولیکول بر روی سطح پوست، به خارج جریان می یابد و باعث می شود پوست لغزنده و قابل انعطاف گردد. افزایش تولید چربی باعث مسدود شدن فولیکول ها می گردد که این وضعیت نقطه شروعی برای ایجاد انواع آکنه می باشد. اگر سبوم در داخل فولیکول انباشته شود سخت و تیره شده، توده ای را تشکیل می دهد که سر سیاه نامیده می شود. وقتی که چربی باقیمانده و لایه های مرده پوست نتوانند به بیرون پوست راه یابند، توسط باکتری هایی که به طور طبیعی در غده وجود دارند عفونی  می شوند و جوش های سر سفید را ایجاد می کنند. التهابی که بر اثر رشد و تکثیر این باکتری ها بروز می کند باعث تحریک سیستم دفاعی بدن می شود و در نتیجه گلبول های سفید را برای مبارزه با باکتری ها و ترمیم صدمات وارده به محل التهاب می فرستد. این گلبول های سفید تولید آن چیزی را می کنند که ما به آن اصطلاحا " چرک " می گوئیم. در واقع چرک حاوی مقادیر زیادی گلبول سفید است که از جریان خون برای حمله به محل بروز التهاب می آید.

عوامل به وجود آورنده و تشدید کننده آکنه
1) دوران بلوغ: آکنه ای که در دوران بلوغ شروع می شود در نتیجه افزایش حساسیت به آندروژن (هورمون جنسی مردانه) بوده که هم در پسران و هم در دختران وجود دارد و در طی بلوغ زیاد می شود. این هورمون باعث افزایش تولید چربی از غدد تولید کننده چربی می گردد.
2) دوران بارداری و عادات ماهیانه: در 3 ماهه نخست بارداری و چند روز پیش از قاعدگی به خاطر نوسانات هورمونی آکنه تشدید می گردد.
3) مواد آرایشی: اکثر محصولات آرایشی دارای ترکیبات مسدود کننده پوست (Comedogenic) می باشند. بنابراین افرادی که مستعد ابتلاء به آکنه هستند باید از محصولات غیر آکنه زا و غیر کومدون زا استفاده کنند و کسانی که دارای پوست چرب و جوش هستند باید از کرم پودر،مرطوب کننده و حتی ضد آفتاب هایی استفاده کنند که فاقد چربی باشد و همچنین از باقی ماندن آرایش طولانی مدت بر روی پوست خود اجتناب نمایند.
4) نور خورشید: گرمای حاصل از نور خورشید باعث تحریک ترشح چربی و از طرفی باعث خشک شدن منافذ پوست می گردد و در نتیجه سبب تشدید آکنه می شود.
5) آب و هوا: آلودگی هوا باعث تشدید آکنه می گردد، هم چنین پوست در آب و هوای گرم و مرطوب  بیشتر مستعد ابتلا به جوش می شود.
6) داروها و مواد شیمیایی: مصرف برخی داروها مثل استروئیدها و کورتیکواستروئیدها، تزریق و یا مصرف قرص تستوسترون، لیتیوم و دانازول می تواند ایجاد آکنه کند. برخی مواد شیمیائی مانند علف کش ها و شوینده ها، آلاینده های صنعتی و حتی روغن های خوراکی درحین سرخ کردن می توانند باعث تشدید آکنه شوند.
7) تغذیه: در بخش آخر به تفصیل توضیح داده خواهد شد.
8) استرس و تنش های عصبی: استرس باعث افزایش ترشح تستوسترون می گردد که در نتیجه باعث تشدید آکنه می گردد. استرس در خانم ها بیشتر اهمیت دارد، زیرا تحمل بدن آن ها به افزایش این هورمون کمتر از مردان بوده و بیشتر مستعد ابتلا به آکنه می شوند.
9) بهداشت فردی: گرچه آلودگی و کثیف بودن صورت و بدن علت ایجاد جوش نیستند ولی در تشدید جوش کمک می کنند. شستن صورت با آب و صابون یا شامپو در بهبودی جوش کمک می کند و بهتر است از آب ولرم استفاده کرد زیرا آب گرم ترشح چربی را افزایش می دهد و آب سرد می تواند منافذ مجاری را خشک تر کند.
10) عوامل دیگر: نداشتن تحرک جسمانی، مصرف الکل، سیگار و مواد مخدر، ترکاندن و کندن جوش ها و تحریک آن ها، یبوست، کم خوابی، اختلالات غدد درون ریز از دیگر عوامل زمینه ساز بروز جوش می باشند.

انواع جوش ها
1) آکنه ولگاریس (Vulgaris Acne) متداول ترین نوع آکنه می باشد.
2) آکنه روزاسه (Rosacea Acne) این نوع آکنه افراد بالای 30 سال را مبتلا می سازد، و عامل به وجود آورنده آن پرخون گشتن غدد چربی بوده که افزایش ترشح چربی را در پی دارد.

انواع جوش های ولگاریس
1) جوش های غیر التهابی: این جوش ها به جوش های کمدو(Comedo) معروف می باشند که شامل جوش های سر سفید (هنگامی که کانال فـولیکول مو کاملا مسدود بوده و جوش زیر سطح پوست واقع است) و جوش های سر سیاه (هنگامی که اندکی از جوش سر باز کرده و به سطح پوست نیز رسیده است. رنگ سیاه آن به علت ترکیب ملانین (رنگدانه پوست) با اکسیژن هوا می باشد. (اکسید ملانین)
۲) جوش های التهابی: این جوش ها هنگامی پدید می آیند که محتویات جوش به نسوج اطراف انتشار می یابد که شامل  پاپول (Papule) (به جوش های کوچک، صورتی رنگ، سفت و تـوپر، حساس به لمس و اندکی برجسته اطلاق می گردد این جوش ها فاقد چرک می باشند) پاستول- جوش قرمز (Pustule=Pimple) کـه جـوش هـای چرکی و قرمز رنگ مـی باشند، نودول یا کیست (Cyst=Nodule) موارد شدید آکنه می باشند که مشخصه آن ها جوش های بزرگ و عمیق، دردناک، سفت، چرکین و ملتهب می باشد و کونگلوبتا (Acne Conglobate) که شدیدترین فرم آکنه والگاریس بوده و در مردان بیشتر رایج است و ضایعات جوش به صورت وسیع در دست ها، صورت، پشت و زانوها مشاهده می گردد.

درمان
درمان جوش یک فرآیند مداوم و طولانی است و درمان فوری برای آن وجود ندارد. لازم است بدانیم که درمان جوش با توجه به نوع آن صورت می گیرد. درمان اصلی در آکنه های معمولی استفاده از آنتی بیوتیک ها برای مبارزه با عفونت به صورت خوراکی و موضعی می باشد و داروهای دیگری نیز با توجه به نوع جوش و التهاب نظیر کورتیزون، بنزیل پراکسید ورتین- آ نیر توسط بعضی از پزشکان توصیه می شود. در صورت عدم تاثیر این داروها می توان درمان های هورمونی را جایگزین کرد، درمان های هورمونی شامل ترکیبات استروژن، پروژسترون، اسپیرو لاکتون و کورتون است که این ترکیبات هورمونی یا از طریق مهار رها سازی هورمون های گونادوتروپین از غدد داخلی و یا از طریق محیطی مانع از فعالیت غدد چربی پـوست مـی شوند. و کـورتون هـا بـاعث کاهش ترشح هورمون های مردانه از غدد فوق کلیه می گردند. آگوتان (با نام علمی ایزوترتینوثین) از تـرکیبـات ویـتامین آ بوده که موثرترین دارو برای جوش های شدید و عمقی و مقاوم به سایر درمان ها می باشد، اما در خانم ها حداقل 6 ماه قبل از بارداری باید مصرف آن متوقف گردد. استفاده از روش های درمانی نور و لیزر نیز در درمان آکنه موثر هستند. برای درمان جوشگاه یا اسکار (فرورفتگی های ناشی از جوش) می توان از پیلینگ یا لایه برداری استفاده کرد. پیلینگ علاوه بر درمان فرورفتگی های ناشی از جوش و آبله مرغان برای درمان چین و چروک، لک صورت، کک و مک، خالکوبی و زخم های ناشی از سوختگی نیز به کار می رود. لایه برداری از پوست به دو روش شیمیائی و مکانیکی صورت می گیرد. در لایه برداری شیمیائی از محلول های شـیمیائی از آلـفا هیدروکسی اسید (AHA) و تری کلرواستیک اسید (TCA) و فنل با درصدهای متفاوت تشکیل شده، استفاده می شود. در لایه برداری به روش مکانیکی به وسیله ابزارهای تراشنده (مانند دستگاه دوار تراشنده به نام درم ابریشن(Dermabrasion) لایه سطحی پوست تراشیده می شود.

کنترل آکنه
روش های ساده زیر می توانند به از بین رفتن آکنه و جلوگیری از ایجاد جوش های جدید به شما کمک کنند:

اگر پوست چربی دارید روزی 1 بار به آرامی پوست خود را با صابون غیر معطر (ترجیحا صابون های آنتی باکتریال) بشوئید. به این صورت که صورت خود را از کف بپوشانید و ماساژ دهید تا صابون در منافذ پوست نفوذ کند و چربی های تجمع یافته و آلودگی ها را از بین ببرد. همچنین ماساژ پوست باعث تخلیه چربی و مانع از تجمع آن می گردد و علاوه بر آن ماساژ باعث بهبود جریان خون پوست می شود.
هر روز حوله صورت را عوض نمائید، زیرا باکتری ها به سرعت در حوله های مرطوب رشد می کنند.
خواب مرتب و کافی داشته باشید. استراحت کافی و پرهیز از استرس و عصبانیت می تواند روند بهبود را تسهیل نماید.

موهایتان را حداقل دو بار در هفته با شامپو بشوئید، اجازه ندهید که موهایتان روی صورت بیاید حتی شب و به هنگام خواب موی کثیف و چرب باعث پخش چربی و باکتری می شود.
تعریق در 15 درصد افراد باعث تشدید آکنه می شود، پس از کارکردن در هوای گرم و مرطوب، ورزش کردن و پختن غذا عرقتان را سریع بشوئید و چربی را از بدن و صورتتان پاک کنید.

از مواد آرایشی روغنی و چرب استفاده نکنید. زیرا این مواد می توانند فولیکول های مو را مسدود کنند و باعث ایجاد یا تشدید آکنه شوند. از لوازم آرایشی که واژه non comedogenic بر روی آن ها نوشته شده استفاده نمائید.
ورزش و پیاده روی داشته باشید. اگر هر روز صبح 3 کیلومتر پیاده روی کنید و بعد از آن دوش بگیرید متوجه خواهید شد که پس از مدت کوتاهی بسیاری از جوش ها برطرف شده و پوست بسیار شاداب تر می شود.

در زمان قاعدگی حساسیت غدد چربی دختران نسبت به آندروژن افزایش می یابد و این امر باعث افزایش چربی پوست در آن ها می شود. برای پیشگیری از بروز یا تشدید آکنه در این زمان باید پوست خود را با صابون بشوئید و نکات ذکرشده را رعایت نمائید.
به هیچ وجه نباید جوش ها را فشار داد یا ترکاند، چون باعث شدت التهاب و ایجاد جوشگاه می گردد. حتی جوش های چرکی را نباید با فشار خالی کرد. برای خالی کردن آن ها دستگاه های مکنده ای وجود دارد که جوش ها را در شرایط کاملا استریل تخلیه می کند.

اگر صورتتان را اصلاح می کنید از ریش تراش های مطمئن با تیغه های تیز استفاده کنید. هم چنین ریش خود را قبل از مالیدن خمیر اصلاح، با آب و صابون نرم کنید و به آرامی و فقط در مواقع ضروری صورت خود را اصلاح کنید.

باید توجه داشت که در درمان جوش باید حوصله به خرج داد و خسته نشد. درمان حتی ملایم ترین انواع آکنه ممکن است یک سال طول بکشد، درمان ها در اغلب موارد موثر هستند اما نیاز به حوصله و صرف وقت فراوان دارند. در بسیاری از افراد نیز پس از دوران بلوغ و نوجوانی جوش ها خود به خود بر طرف می شوند. درمان جوش در حقیقت کنترل جوش زدن صورت و بدن می باشد نه ریشه کن کردن آن.

رژیم غذایی
مـعمولا غـذا بـاعث ایـجاد جـوش نمی شود. البته خوردن بعضی از غذاها در بعضی از افراد باعث تشدید جوش می شوند که با هر بار مصرف این مواد جوش بدتر می شود. بنابراین پرهیز از مواد غذایی و خوراکی هایی که فرد اظهار می کند با خوردن آن ها وضعیت جوش ها بدتر می شود، لازم است. از جمله غذا و خوراکی هایی که باعث جوش زدن می شوند می توان غذاهای چرب، شیرینی و مواد قندی زیاد، سس مایونز، خامه، شکلات، گردو، بادام، فـندق، پـسته، تـخمه، چـیپس، پـفک، نوشابه، خرمالو، موز، خرما، نارگیل، تخم مرغ، محصولات دریایی(ماهی و میگو)؛ غذاهای فرآیند شده و کنسروها اشاره نمود.

همان طور که گفته شد حساسیت به این مواد در همه افراد وجود ندارد، بنابراین استفاده از یک رژیم حذفی می تواند برای شخص مفید باشد به این صورت که یادداشتی از غذاهایی که احساس می کنید آکنه شما را بدتر می کنند داشته باشید و آن ها را از رژیم خود حذف کنید. بعد آن ها را دوباره یکی یکی و با فاصله چندین روز به رژیم غذایی اضافه نمائید. اگر آکنه 3-2 روز بعد از اضافه کردن یک غذا تشدید شد آن ماده غذایی را به کل از رژیم خود حذف کنید، اما اگر این اتفاق نیفتاد یعنی به آن ماده غذایی حساسیت ندارید، می توانید آن را در رژیم غذایی خود داشته باشید.

غذاهای مفیدی نیز وجود دارند که با گنجاندن آن ها در رژیم غذایی می توان از شدت آکنه کاست. سبزیجات دریایی غنی ترین منبع شناخته شده روی هستند، بقیه مواد مثل صدف های دریایی، گوشت قرمز، نان های سبوس دار و غلات منابع خوب این ماده معدنی (روی) می باشند. گفته شده که روی در رژیم غذایی ممکن است در کاهش التهاب و بهبود زخم ها و نیز آکنه نقش بسزایی داشته باشد. جگر حاوی سطح بالایی از ویتامین آ است که به کوچک شدن اسکارها کمک می کند. هویج و سیب زمینی شیرین تامین کننده بتا کاروتن هستند که به ویتامین  آ تبدیل می شود. مصرف خوب و مناسب بتا کاروتن برای کاهش شدت و التهاب آکنه مفید است.

غلات و نان سبوس دار تامین کننده کروم هستند که عفونت پوستی را کاهش می دهد. دانه های کتان، کنجد، کدو تنبل و آفتابگردان حاوی اسیدهای چرب مفیدی هستند که برای ترمیم پوست استفاده می شوند. توت، مرکبات، فلفل سبز و دلمه ای و انبه هندی (Papaya) غنی از ویتامین ث هستند که برای سلامت سیستم ایمنی و مقابله علیه عفونت های باکتریایی مورد نیاز است. آووکادو و سبوس گندم تامین کننده ویتامین  ای هستند که به بهبود ساختار پوششی پوست کمک می کنند. سیر، پیاز، تخم مرغ حاوی سولفور هستند و به پوست در از بین بردن آکنه کمک می کنند. مصرف روغن پامچال تامین کننده اسید گاما لینولئیک است که در ساختن پوست جدید و عدم نفوذ پذیری آن موثر است.

برخی از گیاه شناسان مالیدن روغن بوته چای، برگ های له شده کلم و دانه سیر را روی نقاط مبتلا به آکنه توصیه می کنند.

افرادی که در هوای آلوده زندگی می کنند باید مصرف شیر را افزایش دهند، زیرا یکی از عوامل آلودگی های هوا سرب است که در اثر ترافیک ایجاد می شود و با مصرف شیر می توان جلوی عوارض ناشی از آن را گرفت. در ضمن افزایش مصرف سبزی های خام و فرآورده های غله کامل، میوه های تازه و آبمیوه نیز توصیه می شود. امید است با رعایت موارد ذکر شده بتوانید همیشه پوستی سالم و شاداب و عاری از هرگونه جوش و آکنه داشته باشید.

منابع:
1- The complete guide to healing foods, Amanda Ursell, Sydney, Dorling Kindersley, 2000.
2- http://www.vista.ir
3- http://www.pezeshk.us

{/author}
تمامی حقوق مادی و معنوی نزد وب سایت رسمی مجله غذا محفوظ می باشد ، و کپی برداری از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.
طراحی سایت سئو گروه طراحان مکس وب