درباره مجله غذا

مجله غذا با هفده سال انتشار یکی از رسانه های مهم در حوزه تغذیه و نیز صنایع غذایی ایران است.

 

هدف مجله غذا ترویج فرهنگ صحیح تغذیه و ارتقا سلامت جامعه است.

مجله دنیای حیوانات

ورود

.
ویتامین ث پر طرفدار؟!
حتی مادر بزرگ ها هم از این ویتامین با آب و تاب صحبت می کنند، کافی است یکبار سرما خورده باشید تا در تجویزهای اطرافیان، خوردن آب پرتقال و آب لیمو به عنوان یک درمان خوب پیشنهاد شود، چندان هم بیراه نمی گویند، در ادامه خواهیم گفت این میوه ها در کنترل سرماخوردگی تاثیر گذارند.در حقیقت ویتامین ث یکی از معروف ترین مکمل هاست.این ویتامین مسئول تشکیل، حفظ و ترمیم کلاژن1 است.ویتامین ث عملکرد غدد فوق کلیوی و ترشح هورمون هایی مانند آدرنالین و نورآدرنالین را تسهیل می کند.به علاوه، مهمترین ویتامین آنتی اکسیدان محلول در آب است که انسان مصرف می کند؛ بدین معنی که مانع اکسید شدن مولکول های محلول در آب می شود.اکسید شدن این مولکول ها موجب تولید رادیکال های آزاد و در نتیجه آسیب رسیدن به سلول ها و بیماری می شود.
.
ویتامین ث با تحریک دستگاه ایمنی بدن، به پیشگیری و درمان عفونت ها و سایر بیماری ها کمک می کند.این ویتامین، فعال کننده نوتروفیل، قوی ترین گلبول سفید خون، برای مبارزه با عفونت هاست.به نظر می رسد که تولید لنفوسیتها و گلبول های سفید موثر در تولید پادتن و همچنین هماهنگی عملکرد سلول های دستگاه ایمنی با حضور ویتامین ث افزایش می یابد.مقادیر زیاد ویتامین ث موجب تولید اینترفرون2 می شود.این عقیده وجود دارد که ویتامین ث تولید آنتی هیستامین می کند و در نتیجه پتانسیل های حساسیت را کاهش می دهد.آنچه که در بالا ذکر شد، تمام ویژگی های ویتامین ث نیست؛ در تحقیقات اخیر مشخص شده است که حتی بین این ویتامین و عدم بروز سرطان رابطه ای وجود دارد.
.
منابع غذایی
غذاهای گیاهی، منبع مهم و زود هضم برای طیف وسیعی از ویتامین ها هستند.برخی از مواد غذایی که حاوی مقادیر زیادی ویتامین ث هستند، عبارتند از: مویز، انواع کلم، انواع مرکبات، سبزیجات گواوا3 ، کیوی، انبه، فلفل سبز، آناناس، اسفناج، توت فرنگی و سیب زمینی.
با این که مصرف روزانه ویتامین ث به میزان 60 میلی گرم توصیه شده است، ولی بعضی ها به میزان بیشتری از این ویتامین نیاز دارند.حدس زدن این گروه هم چندان سخت نیست، طبق معمول افراد سیگاری یا الکلی در راس این افرادند.همچنین افرادی که فقط از میوه های پخته شده، کنسرو شده یا منجمد شده مصرف می کنند نیز با کاهش میزان ویتامین ث در ماده غذایی مصرفی روبرو  هستند.
به گروه های ذکر شده نام این افراد را هم اضافه کنید:
اشخاصی که قرص های ضد درد، ضد انعقاد، ضد افسردگی، ضد بارداری یا استروئیدی مصرف می کنند، این داروها سطح ویتامین ث بدن را پایین می آورند.افرادی که در محیط های آلوده زندگی می کنند یا در معرض دود سیگار قرار دارند.افراد مسن، بیمار یا کسانی که به تازگی تحت عمل جراحی قرار گرفته اند یا خواهند گرفت و از همه جالبتر افرادی که دچار افسردگی یا استرس هستند.
.
کمبود ویتامین ث
علایم کمبود ویتامین ث به شرح زیر است:
خونریزی لثه ها، کبود شدن سریع پوست، خستگی، درد مفاصل، سوء هاضمه، کاهش مقاومت بدن در برابر سرماخوردگی، آنفلوانزا و سایر بیماری های عفونی، بهبود کند زخم ها و شکستگی ها و همینطور کاهش وزن.
.
پر مصرفی در ویتامین ث
اگر چه مصرف ویتامین ث خوراکی ایجاد مسمومیت نمی کند، ولی خوردن بیش از اندازه آن ممکن است در برخی افراد علایمی مثل: نفخ شکم، اسهال افزایش،جذب آهن تهوع، ناراحتی های معده را ایجاد کند.
یکی از عملکرد های ویتامین ث کمک به جذب و سوخت و ساز آهن در بدن است.بدن به خودی خود قابلیت جذب آهن را به میزان کافی ندارد اما مصرف ویتامین ث به همراه سبزیجات قدرت جذب را تا حد زیادی افزایش می دهد.
.
ویتامین ث و کارکرد های گوناگون درمانی
ویتامین ث و کنترل آسم: گرچه ویتامین ث نمی تواند بیماری آسم را درمان کند اما می تواند جلو حمله ها را بگیرد و با تقویت دستگاه ایمنی و کمک به آن برای مبارزه با مواد حساسیت زا، علایم آسم را در طول یک حمله کاهش دهد، همچنین ویتامین ث در برونش ها و ریه ها حکم آنتی اکسیدان اولیه را دارد و این مسئله ای بسیار حائز اهمیت است؛ چرا که حملات آسم غالباً زمانی رخ می دهند که ریه ها بر اثر مواد حساسیت زا تحت فشار قرار می گیرند.
در انگلستان بیش از سه میلیون نفر (یعنی از هر هفت کودک یا و از هر 25 بزرگسال یک نفر)به بیماری آسم مبتلا هستند.آمارهای آمریکا نشان می دهد که بیماری آسم از سال 1982 میلادی تاکنون در بین افراد زیر 18 سال افزایش یافته است.
.
نقش درمانی ویتامین ث در آسم: برای آنهایی که در مورد تأثیر ویتامین ث روی بیماری آسم نیاز به دلایل بیشتری دارند، پژوهشی را که در نیجریه در طول فصل های پر باران (دوره ای که بیماری آسم به دلیل عفونت های دستگاه تنفسی شدیدتر می شود)انجام شده است، شرح می دهیم؛ در این پژوهش به مدت 14 هفته به 22 نفر مقادیر بالای ویتامین ث (یک گرم در هر روز)و به 19 نفر دیگر دارونما داده شد.در پایان مطالعات، نسبت حملات آسم در افرادی که ویتامین ث مصرف می کردند، یک چهارم حملات افرادی شده بود که تحت تجویز دارونما قرار داشتند، حملات گروه دوم نیز به مراتب ضعیف تر بود.نکته جالب در اینجاست که وقتی تحقیق به پایان رسید 13 نفر از افرادی که ویتامین ث مصرف می کردند و در طول تحقیق دچار حملات آسم نشده بودند، در طول هشت هفته پس از قطع ویتامین حداقل به یک حمله آسم دچار شدند.
.
ویتامین ث و سرطان
ویتامین ث در خنثی کردن رادیکال های آزاد موثر است که در نتیجه احتمال تشکیل سلول های سرطانی را کاهش می دهد.مطالعات آماری مختلف نشان داده اند که درصد ابتلا به سرطان در افرادی که روزانه مقادیر زیادی مواد حاوی ویتامین ث مصرف می کنند نسبت به کسانی که در رژیم غذایی آنها میوه و سبزی تازه وجود ندارد یا میزان آن اندک است به طور قابل ملاحظه ای پایین است.
.
روند طبیعی درمان سرطان عبارت است از برطرف کردن تومورهای بدخیم به طور فیزیکی و به دنبال آن، انجام یک سری شیمی درمانی4 یا پرتو درمانی5.این دو نوع روش درمانی عوارضی را مانند تضعیف شدید عملکرد دستگاه ایمنی بدن (که به نوبه خود منجر به افزایش احتمال ابتلا به سرما خوردگی، آنفلوانزا و سایر بیماری های عفونی می شود)در بر دارد.در هر صورت بنابر اظهارات محققان، ویتامین ث باعث می شود که عملکرد دستگاه ایمنی بدن این افراد بالا رود و در نتیجه مقاومتشان در برابر دامنه وسیعی از بیماری های عفونی ثانویه به سرطان افزایش یابد.
.
ویتامین ث و بیماری های چشمی: ویتامین ث به میزان زیاد در زلالیه ( مایعی که کره چشم را پر می کند)وجود دارد.تجمع زیاد این ماده قوی آنتی اکسیدان، چشم را در برابر آسیب های سلولی مربوط به کهولت سن، اشعه فرابنفش و استفاده از داروها محافظت می کند.این آسیب های سلولی اغلب خود را به صورت آب مروارید نشان می دهند.
.
مطالعات نشان داده اند که کمبود ویتامین ث مسبب این بیماری است، نه نتیجه آن.مطالعه مشابهی که اخیراً در دانشگاه بوستون آمریکا انجام شد، نشان داد که مصرف منظم ویتامین ث تا حد زیادی باعث کاهش آب مروارید می شود.
ویتامین ث و بیماری های تنفسی: ویتامین ث از سه راه با برونشیت مبارزه می کند.نخست آن که، این ویتامین دارای خواص ضد ویروسی است و از فعالیت ویروس ها جلوگیری می کند، دوم این که ویتامین ث با تقویت عملکرد دستگاه ایمنی بدن با عفونت ها مبارزه می کند و طریقه سوم این است که ویتامین ث باعث ترمیم بافت های آسیب دیده، ملتهب و عفونت زده برونش می شود.
.
ویتامین ث و دردسرهای فصل سرما:
الف)سرما خوردگی: در مورد نقش ویتامین ث در بهبود سرما خوردگی نظرات متفاوتی وجود دارد.برخی عقیده دارند که مقادیر زیاد ویتامین ث به سرعت جلو سرماخوردگی را می گیرد؛ در حالی که مطالعات دیگر نشان داده اند که نقش ویتامین ث در این امر ناچیز است، در هر صورت خاصیت ضد ویروسی و ضد باکتریایی ویتامین ث باعث می شود که این ویتامین برای درمان و پیشگیری سرماخوردگی به کار رود.به علاوه، بسیاری از مطالعات نشان داده اند که ویتامین ث عملکرد دستگاه ایمنی بدن را تقویت می کند در نتیجه بدن سریعتر می تواند با ویروس هایی که در فصول سرد وارد بدن می شوند، مبارزه کند.
.
ب)آنفلوانزا: همان طور که می دانید عامل بیماری آنفلوانزا ویروسی است که از طریق ذرات عفونی موجود در هوا بین مردم شایع می شود، نشانه های این بیماری شامل سرفه، خستگی، تب و لرز، سردرد، دردهای عضلانی، گرفتگی بینی، گلودرد و ضعف است.همانطور که گفته شد ویتامین ث مانع فعالیت ویروس ها در بدن شده و به طور همزمان، عملکرد دستگاه ایمنی بدن را نیز تقویت می کند، به علاوه با تقویت بافت ماهیچه ای، دردهای عضلانی را کاهش می دهد.
.
ویتامین ث و بیماری های عروق: محققان متوجه شده اند که ویتامین ث می تواند از راه های گوناگون به پیشگیری و درمان بیماری عروق قلبی کمک کند که از آن جمله می توان به تقویت دیواره عروق و ماهیچه های قلب با فیبرهای جدید کلاژن، تبدیل کلسترول به صفرا و دفع آن بوسیله کلیه ها و جلوگیری از اکسیده شدن و ذخیره شدن کلسترول روی دیواره عروق اشاره کرد.به علاوه، ویتامین ث موجب رقیق شدن پلاکت های خون می شود و خون رقیق راحت تر از میان شریان های تنگ عبور می کند.
ویتامین ث و بیماری های قلبی: در سال 1984 میلادی مطالعات قابل توجهی در مورد نقش ویتامین ث و حملات قلبی انجام گرفت.
.
در این مطالعات ارتباط بین تجمع ویتامین ث در خون و احتمال بروز حمله قلبی در 1605 مرد فنلاندی بررسی شد.این افراد در زمان شروع مطالعات هیچ گونه نشانه ای دال بر ابتلا به بیماری عروق قلبی نداشتند.بین سال های 1984 تا 1992 میلادی تعداد 70 نفر از مردان دچار حملات قلبی کشنده یا غیر کشنده شدند.مردانی که دچار کمبود مصرف ویتامین ث بودند، حدود 13/2 درصد دچار حمله قلبی شدند؛ در حالی که میزان حمله قلبی در اشخاصی که این کمبود را نداشتند، 3/8 درصد بود.
ویتامین ث و فشار خون: بیماری افزایش فشار خون که اغلب به بیماری فشار خون شهرت دارد، بیماری است که در آن، خون از درون رگ ها با فشاری بیشتر از حد معمول عبور می کند.این جریان سریع خون باعث خستگی عروق خونی، قلب، کلیه ها و به مرور زمان مرگ زود هنگام می شود.اما چه چیز فشار خون را بالا می برد؟ سیگار، مشروبات الکلی، برخی داروها و بیماری های خاص موجب بالا رفتن فشار خون می شود، البته شایع ترین دلیل افزایش فشار خون، تنگی عروق به دلیل رژیم غذایی پر چربی است.زمانی که عروق خونی به دلیل رسوب چربی دچار گرفتگی می شوند، قلب برای فرستادن همان میزان خون به داخل عروق باید بیشتر فعالیت کند.این مسئله به نوبه خود، فشار خون پمپ شده را بالا می برد.
.
متأسفانه بیماری فشار خون هیچ نشانه ای ندارد و اکثر افراد مبتلا تا زمانی که دیگر دیر شده است متوجه وجود این بیماری نمی شوند.نکته مهم آن است که بدانیم مصرف ویتامین ث موجب درمان فشار خون نمی شود، ولی با تولید کلاژن جدید، عروق قلب را ترمیم و تقویت می کند.
.
ویتامین ث و التهاب مثانه: التهاب مثانه که اغلب به آن عفونت مثانه می گویند، توسط باکتری به نام اشریشیا کُلی ایجاد می شود.این باکتری در روده زندگی می کند، ادرار کدر نشانه التهاب مثانه بوده که می تواند با خون، تکًرر ادرار، درد زیر شکم، نیاز به تخلیه سریع مثانه و سوزش ادراری همراه باشد.
پزشکان اغلب برای درمان عفونت مثانه، ویتامین ث و آب میوه های حاوی این ویتامین را توصیه می کنند.ویتامین ث پاسخ دستگاه ایمنی به باکتری های بیماری زا را بهبود می بخشد.به علاوه باعث افزایش ادرار می شود.
.
ویتامین ث و بیماری های اسکلتی: آرتروز یکی از شناخته شده ترین اختلالات رایج میان انسانهاست.حدود 80 درصد از افراد بالای 60 سال به این عارضه مبتلا هستند با این که ویتامین ث نمی تواند بیماری استوآرتریت را درمان کند، اما به بدن در ساخت بافت های جدید مفصلی کمک می کند و در نتیجه از شدت درد می کاهد.
مطالعاتی که اخیراً صورت گرفته است نشان می دهد که میزان ویتامین ث موجود در خون اشخاص مبتلا به بیماری آرتریت روماتوئید به شدت پایین است.بنابر این مطالعات، ویتامین ث به دو صورت از وارد شدن آسیب های بیشتر به مفاصل مبتلا جلوگیری می کند، نخست با تنظیم عملکرد دستگاه ایمنی و در نتیجه کاهش حمله بدن به خود و دوم با کمک به ساخت بافت های سالم و جدید.ظاهرا ویتامین ث دردهای ناشی از این بیماری آرتریت روماتوئید را کاهش می دهد اگر چه معلوم نیست این امر چگونه اتفاق می افتد.
.
کمر درد: کمر درد به سبب کشیدگی یا ضعف ماهیچه ها به وجود می آید و اغلب به حدی شدید است که منجر به بی حرکتی شخص مبتلا می شود، ویتامین ث آسیب های کمر را با کمک به ترمیم بافت ماهیچه های آسیب دیده در سطح سلولی درمان می کند.
کورک: بروز کورک نشان دهنده ضعف دستگاه ایمنی است، فرونکل نام علمی کورک است.در تحقیقات آزمایشگاهی، ویتامین ث به عنوان از بین برنده باکتری استافیلوکوک اورئوس(عامل کورک)شناخته شده است.
سوختگی: ویتامین ث در درمان سوختگی ها نقش مهمی دارد.همانطور که گفته شد این ویتامین با تشکیل کلاژن به بهبود سریع و از بین رفتن اثر سوختگی روی پوست کمک می کند.
.
ویتامین ث و استرس: ویتامین ث در تغذیه غدد فوق کلیوی که مسئول تولید هورمون های استرس هستند، نقش دارد.طبق مطالعات انجام شده، بدن در شرایطی که تحت اضطراب، ناراحتی های روانی یا فیزیکی قرار دارد، پنج برابر سایر مواقع ویتامین ث مصرف می کند.به همین دلیل در طول دوره استرس به میزان بیشتری ویتامین ث به منظور تقویت بدن برای مبارزه با عوامل عفونی نیاز داریم.
در نهایت باید گفت مواد غذایی سالم، حاوی ویتامین ها، یقیناً در تامین زندگی سالم موثرند.امّا در کنار آن لازم است که نکات دیگری نیز بیاموزیم، از جمله داشتن عادت تغذیه ای مناسب، ورزش کردن و دوری از استرس های گوناگون زندگی.
.
با آنکه بیماری اسکوروی که در اثر کمبود ویتامین ث به وجود می آید، هزاران سال است که شناخته شده است امّا از کشف ویتامین "ث"زمان زیادی نمی گذرد.قدیمی ترین مدارک موجود در مورد این بیماری به سال 1500 قبل از میلاد مربوط است و در آن به علایمی از قبیل کاهش انرژی، التهاب لثه ها، فساد دندان ها و اختلالات خونریزی دهنده اشاره شده است.در اوایل قرن 18 میلادی عده زیادی از دریانوردان در اثر ابتلا به بیماری اسکوروی جان می باختند.در همان ایام جراحی به نام جیمز لیند6  کشف کرد که استفاده از لیمو شیرین و لیمو ترش از این بیماری کشنده جلوگیری می کند.بعد از این جریان بود که لیمو برای خود جایگاهی به هم زد.خلاصه این که کشتی های انگلیسی بیشتر از هر چیزی لیمو حمل می کردند و خوردن لیمو و آب گیری آن به فعالیت های ملوانان پر کار اضافه شد!
.
.
.
دکتر احمد قاسم
{/author}
تمامی حقوق مادی و معنوی نزد وب سایت رسمی مجله غذا محفوظ می باشد ، و کپی برداری از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.
طراحی سایت سئو گروه طراحان مکس وب