درباره مجله غذا

مجله غذا با هفده سال انتشار یکی از رسانه های مهم در حوزه تغذیه و نیز صنایع غذایی ایران است.

 

هدف مجله غذا ترویج فرهنگ صحیح تغذیه و ارتقا سلامت جامعه است.

مجله دنیای حیوانات

ورود

◄اندام مورد استفاده
بخش مورد استفاده دارویی ریشه و ریزوم گیاه است.ریشه‎های پوست کنده شده کیفیت بهتری دارند و در برخی کشورها مانند ترکیه،چین و روسیه آماده و خشک می شوند.ریشه‎های گیاه طعم و بوی مشخص و متمایزی دارند و در شیرینی پزی نیز مصرف دارند.طعم شیرین ریشه شناسایی آن را تسهیل می کند و به راحتی تشخیص داده می‎شود،بنابر این تقلب در محصولات آن عموماً مشاهده نمی‎شود.
.
◄ترکیبات موجود در ریشه گیاه
● ساپونین‎های تری ترپنی(15-3%)،فراوان ترین ترکیب موجود در ریشه و ریزوم گیاه گلیسیرتیک اسید است که عمدتاً به فرم گلیکوزیله با نام گلیسیریزین در ریشه گیاه وجود دارد.گلیسیریزین محلول در آب بوده،مسئول طعم شیرین ریشه گیاه است.(50 برابر شیرین تر از شکر)
● فلاونوئیدها مانند لیکوریسیدین
● ایزوفلاونوئیدها مانند گلابریدین
● مشتقات کومستان مانند گلیسیرول و ایزوگلیسیرول
● هیدروکسی کومارین ها مانند هرنیارین و آمبلی فرون
● استروئیدها مانند استرول ها شامل بر بتا-سیتوسترول و استیگماسترول
● اسانس(به مقدار جزئی):دارای ترکیبات آنتول،استراگول،اوژنول و هگزانوئیک اسید
.
◄کاربردها و اثرات درمانی
شیرین بیان دارای اثرات ضدالتهاب،ضد زخم گوارشی،اکسپکتورانت،خلط‎آور،ضد سرفه،ضد برونشیت،ضد احتقان دستگاه تنفسی فوقانی،ضد قارچ و ضد باکتری است.
این گیاه از گذشته تاکنون در درمان زخم های گوارشی مورد مصرف بوده است و در درمان بسیاری از بیماری های عفونی،سرماخوردگی،آنفلوانزا و برونشیت موثر است.
تحقیقات اخیر بر روی مصرف شیرین بیان در تعدیل و تنظیم هورمون ها در مواردی مانند اختلالات دوران یائسگی،سندروم قاعدگی و تحریک ترشح هورمون های قشر فوق کلیه متمرکز شده اند.در یکی از مطالعات اخیر موثر بودن این گیاه بر علیه بیماری سارس نشان داده شده است.محلول گلیسیریزین تزریقی از پیشرفت کارسینومای سلول های کبدی در مبتلایان به هپاتیت C مزمن پیشگیری می کند.در مطالعات حیوانی،این گیاه اثر ضد سرطانی نشان داده است.در طب عامیانه نیز شیرین بیان در درمان آپاندیسیت،التهابات گوارشی و ادراری،صرع،گلودرد و بیماری های چشمی و افزایش شیر مصرف دارد و ریشه این گیاه به صورت موضعی در درمان درماتوز،زخم و بریدگی به کار می رود.
.
● اثرات ضدباکتری،ضدقارچ و ضدویروس
برخی ترکیبات فنلی موجود در شیرین بیان اثر ضد باکتری نشان داده‎اند.گلیسیریزین باعث القاء سلول های CD4)T)شده،باعث افزایش مقاومت در برابر قارچ کاندیدا آلبیکانس می گردد،همچنین از بیان آنتی ژن ویروسی هپاتیت A در سلول های هپاتومای انسانی پیشگیری می کند.
گلیسیریزین با کاهش بار منفی در سطح سلول و کاهش نفوذپذیری غشاء از نفوذ ویروس ها به داخل سلول پیشگیری می کند.این ترکیبات با تحریک تولید اینترفرون گاما توسط سلول های T،اثر ضد ویروسی بر علیه آنفلوانزا نشان می دهند.گلیسیریزین از تکثیر ویروس هپاتیت B پیشگیری می کند و در بیماری ایدز با تداخل در اتصال ویروس به سلول و نهایتاً مهار نسخه برداری،اثر ضد ویروسی بر جای می گذارد.
.
● اثرات ضدسرطانی
گلیسیریزین تزریقی از پیشرفت کارسینومای سلولهای کبدی در مبتلایان به هپاتیت C مزمن پیشگیری می کند.در مطالعات حیوانی،این گیاه اثر ضد توموری نشان داده است.یک ترکیب فلاونوئیدی موجود در ریشه گیاه به نام لیکوشالکون فعالیت ضد سرطانی قوی بر علیه لوسمی حاد و سرطان پروستات و سینه دارد.این ترکیب حساسیت تومورها را به داروهای ضد سرطان افزایش می دهد.
.
● اثرات ضدالتهابی/ضدپلاکتی
لیکوریسیدین ترکیب فلاونوئیدی موجود در ریشه،با اثر مهاری بر فاکتور فعال کننده پلاکتی اثر ضد التهابی به جا می گذارد.
ترکیب گلابریدین با مهار فعالیت تیروزیناز،مهار تولید آنیون سوپراکسید و مهار سیلکواکسیژناز،اثر ضد التهابی اعمال می کند.گلیسیریزین نیز با مهار تجمع پلاکت اثر ضدالتهابی نشان می دهد.
.
● اثرات آنتی اکسیدانت
هفت ترکیب با اثر آنتی اکسیدانت در عصاره استونی ریشه شیرین بیان شناسایی شده اند مانند گلابریدین.
.
● اثرات ضد زخم گوارشی
چندین ترکیب با اثر ضدزخم در ریشه گیاه وجود دارد در ابتدا اثر ضد زخم به گلیسیرتیک اسید نسبت داده می شد تا این که ثابت شده عصاره بدون گلیسیرتیک اسید در پیشگیری از زخم های گوارشی موثرتر است و عوارض جانبی کمتری به همراه دارد.
شیرین بیان اثر محافظتی برعلیه زخم معده ناشی از مصرف آسپرین دارد.این گیاه اثر تسکینی و مرهمی بر غشاء مخاطی معده دارد و از این طریق اثر ضدزخم گوارشی نشان می دهد.
.
● اثر اکسپکتورانت،خلط آور و ضد برونشیت
گلیسیریزین باعث افزایش ترشحات ریوی،نرم کردن خلط و تسهیل انتقال خلط و ترشحات به خارج دستگاه تنفسی می‎شود.بر اساس رساله گیاه درمانی آلمانمصرف این گیاه در درمان گاستریت،برونشیت و سرفه مجاز شناخته شده است.
.
◄ عوارض جانبی
مصرف طولانی مدت گیاه ایجاد عوارضی می کند مانند پرفشاری خون،ادم،بیماری های قلبی،اختلالات بینایی،افزایش وزن،علائم هایپرآلدوسترونیسم(به علت عملکرد شبه مینرالوکورتیکوئید گلیسیریزین)همراه با هایپرکورتیزولیسم،هایپرناترمی،هیپوکالمی که خون منجر به شل شدن عضلات،ضعف عضلانی و در مواردی میوگلوبینوری می‎شود.
به منظور اجتناب از بروز عوارض جانبی،مصرف این گیاه نمی بایست از مقدار روزانه 15-5 گرم ریشه خشک شده معادل 600-200 میلی گرم گلیسیریزین و مدت زمان حداکثر 6-4 هفته تجاوز کند.
.
◄ فرآورده های موجود و مقدار مصرف
فرآورده هایی از ریشه گیاه به صورت پودر،عصاره خشک برای تهیه دم کرده جوشانده،چای و اشکال جامد و مایع دارویی مانند کپسول،شربت و قطره خوراکی تهیه شده است.
مدت مصرف این گیاه نباید از 6-4 هفته تجاوز کند و در مدت مصرف می‎بایست رژیم غذایی غنی از پتاسیم رعایت شود.مقدار مصرف روزانه حداکثر 15-5 گرم پودر ریشه معادل 600-200 میلی گرم گلیسیریزین است.
● تهیه جوشانده از پودر ریشه:1/5-1 گرم پودر ریشه را به آب سرد اضافه کرده مخلوط جوشانده شود و یا آب جوش به پودر گیاه اضافه کرده به مدت 15-10 دقیقه خیس خورده و سپس صاف شود.مقدار یک فنجان بعد از هر وعده غذایی مصرف شود.
معمولاً 1-0/5 گرم پودر ریشه گیاه در درمان بیماری های تنفسی و 3-1/5 گرم در درمان زخم های گوارشی جهت تهیه جوشانده به کار می رود.
.
◄ تداخلات دارویی
شیرین بیان سیتوکروم P450 را مهار می نماید بنابراین مصرف همزمان آن با داروهایی که توسط این آنزیم متابولیزه می شوند،باید با احتیاط صورت گیرد.
شیرین بیان با داروهای زیر تداخل مصرف دارد:
● داروهای ضد فشارخون:اساساً شیرین بیان در مبتلایان به فشار خون بالا منع مصرف دارد و اثربخشی داروهای ضدفشار خون را کاهش می دهد.
● داروهای ضد آریتمی:هیپوکالمی ایجاد شده توسط این گیاه با عملکرد داروهای ضدآریتمی تداخل دارد.
● داروهای ضد انعقاد،ضد پلاکت،هپارین:ترکیبات کومارینی موجود در گیاه از تجمع پلاکتی جلوگیری می کنند و ریسک خونریزی در مصرف همزمان با داروهای ضد انعقاد افزایش می یابد.
● داروهای ضد دیابت:شیرین بیان با افزایش قند خون اثر داروهای ضد دیابت را کاهش می دهد.
● ضد بارداری های خوراکی:مصرف همزمان با این داروها موجب افزایش غلظت گلوکوکورتیکوئیدها شده باعث افزایش فشار خون،ادم و کاهش پتاسیم می‎شود.
● کورتیکوستروئیدها:گلیسیریزین موجب تقویت اثر داروهای کورتیکوستروئیدی می‎شود و دوز کورتیکوستروئید باید تنظیم شود.
● دیگوکسین:به علت کاهش پتاسیم خون ناشی از مصرف شیرین بیان،سَمیّت گلیکوزیدهای قلبی افزایش می یابد.
● دیورتیک ها:مصرف هم زمان در مواردی منجر به هیپوکالمی و افزایش فشار خون شده است.
● انسولین:انسولین و گلیسیریزین اثر سینرژیستیک در ایجاد هیپوکالمی و هایپرناترمی دارند.
● مسهل های محرک:مصرف همزمان موجب از دست رفتن پتاسیم و هیپوکالمی می‎شود.
.
◄ موارد منع مصرف و احتیاط
با توجه به اثرات صفرازایی گیاه،در هپاتیت مزمن،سیروز کبدی و بیماری های صفراوی منع مصرف دارد.
علاوه بر آن در موارد نارسایی شدید کلیوی،دیابت ملیتوس،اختلالات عصبی-عضلانی هایپرتونیک،آریتمی،فشار خون بالا و هیپوکالمی منع مصرف دارد.مصرف شیرین بیان در دوران بارداری و شیردهی نیز مجاز نیست.
.
.
.
دکتر عباس حاجی آخوندی
{/author}
تمامی حقوق مادی و معنوی نزد وب سایت رسمی مجله غذا محفوظ می باشد ، و کپی برداری از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.
طراحی سایت سئو گروه طراحان مکس وب