درباره مجله غذا

مجله غذا با هفده سال انتشار یکی از رسانه های مهم در حوزه تغذیه و نیز صنایع غذایی ایران است.

 

هدف مجله غذا ترویج فرهنگ صحیح تغذیه و ارتقا سلامت جامعه است.

مجله دنیای حیوانات

ورود

از کرفس چه میدانیم؟

امروزه در اکثر نقاط جهان به صورت کشت شده وجود دارد.در ایران دو گونه از جنس کرفس رویش دارد،که کرفس وحشی و باتلاقی هستند،ضمن این که نوعی اصلاح شده این گیاه در ایران به عنوان سبزی خورشتی مصرف می شود که جنبه زراعی دارد.ویژگی اختصاصی کرفس بوی قوی و مشخص آن است.
کرفس از گیاهانی است که برای مصارف غذایی و درمانی کاربرد دارد.در طب شرقی آن را جزء گیاهان تلخ – شیرین طبقه بندی می کنند.یعنی سرد و تر است،بنابر این برای ایجاد تعادل در غذاهای تند و ادویه دار به کار می رود.گل کرفس یک محرک ملایم،مغذی و تقویت کننده است.در گذشته کرفس به عنوان سبزی در زمستان و اوایل بهار پرورش داده می شد.کرفس به دلیل خواص ضد سمی خود یک تونیک پاک کننده بدن پس از رکود زمستانی محسوب می شود.عصاره هموپاتیک بذر کرفس به عنوان درمان احتباس ادراری در اروپا مصرف می شود.
.
● اندام مورد استفاده
ساقه،اندام هوایی،دانه و ریشه کرفس کار برد درمانی دارد.در بهره گیری از اندام مختلف می توان از فرآوری گالینیک،سنتی،اسانس و اشکال دارویی نوین به ویژه شربت استفاده نمود.
.
● ترکیبات موجود در کرفس
ترکیبات کرفس شامل روغن فرار،گلیکوزیدها،فورانوکومارین،اولئورزین و فلاونوئیدها (گراوئوبیوزید و آلفا و بتاآپیئن)است.قندهای مختلف مانند مانیت و اینوزیت و همچنین فورانو کومارین ها مانند برگاپتن در ریشه کرفس است.آپیئین،آسپارازین،تیروزین و کولین از دیگر ترکیبات ارزنده این گیاه دارویی هستند.
دانه کرفس دارای دو در صد اسانس است.اسانس این گیاه معطر غنی از د-لیمونن،بتا سلینن،سانتالول،آلفا و بتا اودسمول است.همچنین مشتقات فتالاید (3-بوتیلایدن فتالید،3-بوتیل فتالاید و 3-ایزو بوتیلایدن دی هیدرو فتالاید)در اسانس کرفس است.بوی ویژه کرفس مربوط به مشتقات فتالاید است.این مشتقات فتالاید در موش ها آزمایشگاهی اثر قابل توجه ضد درد نشان داده است.
.
● کار بردها و اثرات درمانی
فرآورده کرفس برای پاک سازی خون از سموم اهمیت دارد.کرفس یکی از 5 گیاه دارویی اصلی مطرح در درمان نقرس است،اندام مختلف این گیاه با طیف اثر بخشی متفاوت برای درمان نقرس مفید هستند.این گیاه و عصاره آن موجب دفع اسید اوریک می شود.کرفس دارای اثر ضد روماتیسم،آرام بخش،ضد عفونت ادراری،افزاینده دفع ادراری اسید اوریک،صفرا بر و ضد نفخ است.تحقیقات اخیر اثر کاهنده فشار خون و فعالیت ضد قارچی آن را تائید کرده است.کرفس همچنین اثر اشتها آور و افزاینده وزن دارد.
.
دانه کرفس عمدتا به عنوان ادرار آور مصرف می شود،به دفع سموم از بدن کمک می کند و برای دفع اسید اوریک (درمان نقرس)موثر است.دانه کرفس همچنین در درمان آرتریت اثر بخش است.این دانه دارای اثر محرک گوارشی ملایم است.عصاره روغنی دانه دارای همان اثرات دانه با قدرت اثر بخشی قوی تر است.دم کرده دانه برای کمک به درمان آرتریت روماتوئید و نقرس موثر است اما در زمان بارداری بهتر است مصرف نشود.
برگ کرفس در استعمال موضعی اثر ضد درد بر محل های ضرب خورده دارد و شیره تازه برگ به صورت قرقره در دفع عوارض اسکوربوت موثر است.ساقه این گیاه شفا بخش در حد ضعیف تر همان اثرات دانه را دارد.مصرف ساقه تازه کرفس موجب افزایش ترشح شیر زنان در دوره شیر دهی می گردد.ریشه کرفس که کمتر مصرف می شود یک مدر موثر بوده و در درمان سنگ های مجاری ادراری مفید است.
.
● فرآورده های موجود
در کرفس و مقدار مصرف از کرفس داروهای زیادی در کشورهای مختلف فرآوری شده که با مراجعه به رفرنس معتبر و جهانی مارتیندل قابل مطالعه است.از عصاره روغنی برای درمان عوارض دردناک نقرس در پا یا انگشتان به مقدار 15 قطره در یک ظرف آب گرم استفاده می شود.همچنین 10 قطره روغن دانه کرفس در 20 میلی لیتر روغن بادام،روغن ماساژ مناسبی برای درمان درد مفاصل است.
شربت حاصل از جوشانده کرفس برای رفع سرفه مفید است.شیره برگ به مقدار 30 تا 60 گرم در روز به عنوان مدر مصرف می شود.از ریشه کرفس در فرمولاسیون شربت سنتی معروف به پنج ریشه برای درمان آلبومینوری مزمن و دفع سنگ کلیه استفاده می شود.این فرآورده اثر مدر دارد و علاوه بر ریشه کرفس دارای ریشه های مارچوبه،جعفری،کوله خاس و رازیانه هر یک به مقدار 15 گرم است.برای تهیه شربت مواد فوق را در صد گرم آب به مدت بیست دقیقه دم می کنند و سپس صاف نموده و دو برابر وزنش به آن قند اضافه می کنند و با حرارت دادن آن را به غلظت شربت در می آورند.
عرق کرفس برای دردهای شکمی،اختلال معده و درمان تنگی نفس توصیه شده است.
.
● تداخلات دارویی
داروهایی مانند آلومینیوم  هیدروکساید،کلستیرامین،کورتیکواستروئیدها،جنتامایسین، فورزماید،ایزونیازید،لیتیم،متوترکسات،فتوباربیتال،فنی توئین،پردنیزولون،تتراسایکلین باعث کاهش جذب کلسیم می شوند.در این حالت افزایش مصرف مکمل های کلسیم و گیاهان دارویی غنی از کلسیم  مفید است.تعدادی از گیاهان غنی از کلسیم عبارتند از :یونجه دارویی،برگ های ریحان،تخم شربتی،گل کلم بروکلی،کلم،کرفس،گشنیز،جعفری و مرزه
مثال دیگر در این مورد ملح آهن است.داروهایی مانند کربنات کلسیم  کلرامفنیکل،ویتامین-ای،کلستیرامین،سایمتیدین،کلوفیبرات،آسپیرین،آتروپین، سولفاسالازین باعث کاهش غلظت خونی آهن می شوند.در این صورت گیاهان دارویی غنی از آهن مانند برگ ریحان تخم شربتی،دانه انیسون،دانه کرفس،برگ گشنیز،دانه زیره سبز،برگ شوید،دانه بزرک،برگ جعفری،برگ آویشن،ریشه زرچوبه می توانند جبران کننده باشند.
.
● موارد منع مصرف و احتیاط
دم کرده برگ یا سایر اندام کرفس بهتر است در زمان بارداری استفاده نشود.ریشه کرفس قرن ها است برای درمان آب آوردگی نسوج و مداوای نقرس،روماتیسم و حالات مربوط به ازدیاد اسید اوریک مورد استفاده قرار می گیرد،اما نباید در کسانی که مبتلا به التهاب و ورم کلیه هستند مصرف شود.ممکن است مصرف ریشه گیاه غنی از فورانوکومارین منجر به واکنش فتوتوکسیسیته گردد.
.
بروشتا  با چاشنی کرفس
بعد از اشاره به فواید کرفس بد نیست استراحت کوتاهی داشته و به کمک موادی که در بالا ذکر شده،به تهیه یک غذای ساده و لذیذ با این گیاه بپردازیم:
کرفس را مطابق شکل به قطعات نازک U شکل می بریم.آن را در ظرفی گذاشته و نمک را اضافه می کنیم و پس از هم زدن،به مدت نیم ساعت درون یک صافی یا کفگیر قرار می دهیم تا آب خود را از دست بدهد.
هنگامی که کرفس خشک می شود،سرکه ها و شکر را در یک ظرفی ریخته و حرارت می دهیم تا شکر در سرکه حل شود و مخلوطی غلیظ و شربت مانند به دست آید.
در این مرحله تره فرنگی و فلفل را خرد می کنیم.آب باقیمانده در کرفس را با فشار از آن خارج می کنیم و کرفس را در یک ظرف قرار می دهیم.حال آن را با سرکه،نعناع و دانه های کنجد مخلوط می کنیم.
نان های تست را به روغن زیتون آغشته کرده در فر یا مایکروویو حرارت می دهیم تا گوشه های آن برشته شود.حال مطابق شکل از مخلوط کرفس روی نان می گذاریم تا سالاد بروشتا کامل شود!
.
.
.
دکتر عباس حاجی آخوندی
{/author}
تمامی حقوق مادی و معنوی نزد وب سایت رسمی مجله غذا محفوظ می باشد ، و کپی برداری از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.
طراحی سایت سئو گروه طراحان مکس وب