درباره مجله غذا

مجله غذا با هفده سال انتشار یکی از رسانه های مهم در حوزه تغذیه و نیز صنایع غذایی ایران است.

 

هدف مجله غذا ترویج فرهنگ صحیح تغذیه و ارتقا سلامت جامعه است.

مجله دنیای حیوانات

ورود

رزمـاري گيـاهي شگفت انگيز براي حافظه

 گياهي ساحلي

رزماري يا همان اکليل‌کوهي گياهي است از خانواده نعنائيان که با نام لاتين رزمارينوس به معناي نسيم دريا شناخته مي‌شود. اين گياه خوشبو که نخستين مرتبه کنار سواحل درياي مديترانه کشف شده است بوته‌اي بوده و برگ‌هاي سبزتيره، باريک و سوزني شکل چرم گونه دارد و تا ارتفاع دو متر رشد مي‌کند. گل‌هاي اين گياه آبي کم‌رنگ بوده و انواعي از آن داراي برگ‌هاي نقره اي و نوارهاي طلايي رنگ است که سبز آن فراوان‌تر و بيشتر کشت مي‌شود. اين گياه بيشتر در مناطق مديترانه‌اي ديده مي‌شود ولي بصورت عمده در کشورهاي مراکش، تونس، اسپانيا، يوگسلاوي، ايتاليا، فرانسه و امريکا کشت مي‌شود. کشت اين گياه با آب و هواي ايران نيز سازگاري دارد.


خشک يا تازه؟

بر اساس تحقيقات انجام شده محققان پيشنهاد مي‌کنند کل مصرف روزانه گياه زرماري بيش از چهار تا شش گرم نباشد. مي‌توان اين گياه را بصورت تازه در پخت و پز، تهيه چاي و ترشي استفاده کرد يا اينکه برگ‌هاي سبز آن را خشک کرده و پودر آن را به عنوان ادويه در انواع غذا مانند مرغ، کباب، سوپ و انواع سس استفاده کرد. بهترين روش نگهداري اين گياه به صورت تازه آن است که برگ‌هاي آن را درون حوله کاغذي مرطوب درون يخچال نگهداري کنيد و يا برگ‌هاي تازه ي آن را بصورت دسته‌اي در سوپ ريخته و هنگام سرو غذا خارج کنيد. پودر رزماري را مي‌توانيد در ظرفي دربسته در جاي خشک و تاريک به مدت شش ماه نگه‌داري کنيد. رزماري تازه و خشک تفاوت عمده‌اي در ترکيبات ندارد. تنها تفاوت آن دو اين است که رزماري تازه 25 درصد منگنز بيشتري نسبت به خشک دارد و رزماري خشک 40 درصد کلسيم و آهن بيشتري را داراست.

مهمترين ترکيبات طبيعي

فلاونوئيدها مانند جنکوانين (Genkwanin) و لوتئولين (Luteolin)، اسيدهاي فنولي مانند اسيد رزمارينيک (Rosmarinic acid) ، دي‌ترپن‌ها، تري‌ترپن‌ها، تانن‌ها، ساپونين، پروتئين، چربي، کربوهيدرات، فيبر، املاح و ويتامين‌ها از مهمترين ترکيبات مهم رزماري است و سينئول 1,8cineol، بورنئول  Borneol، کامفر  Campher، بورنيل استات (Bornyl acetate)، آلفاو بتا پينن نيز از ترکيبات موجود درروغن رزماري به شمار مي‌رود.

عصاره‌اي براي تقويت اعصاب

  عصاره رزماري يک آنتي‌اکسيدان قوي است و حتما مي‌دانيد که آنتي‌اکسيدان‌ها مي‌توانند مضرات راديکال‌هاي آزاد در بدن را خنثي کنند. راديکال‌هاي آزاد مي‌توانند به غشاءسلولي و DNA آسيب بزنند و درنهايت منجر به مرگ سلول شوند. عصاره رزماري علاوه بر آنکه در پخت و پز کاربرد دارد جنبه دارويي نيز دارد و براي بهبود سردرد، ناراحتي معده، کاهش درد‌هاي عضلاني و اسپاسم، تحريک رشد مو و تقويت مو، افزايش ادرار، افزايش جريان قاعده‌گي و درمان سوء‌هاضمه کاربرد دارد. مطالعات نشان داده است مصرف طولاني‌مدت اين گياه از تشکيل لخته‌خون جلوگيري مي‌کند. منگنز موجود در رزماري تازه به توليد انرژي کمک و از آسيب به پوست جلوگيري مي‌کند. کلسيم موجود در رزماري خشک شده عملکرد اعصاب و ماهيچه ها را حمايت مي‌کند و آهن موجود در آن نيز به توليد انرژي کمک و سيستم ايمني را تقويت مي‌کند. رزماري موجب حفظ انعطاف‌پذيري پوست مي‌شود به همين دليل از اين گياه و عصاره‌ي آن مي توان در تهيه ماسک صورت، کرم و شامپو استفاده کرد.

روغني خوشبو براي رايحه‌درماني

روغن رزماري خاصيت ضد‌ميکروبي دارد و براي انواع مشکلات پوستي، آکنه، عفونت‌ها و اگزما کاربرد دارد. استفاده مستقيم روغن روي پوست ممکن است قرمزي ايجاد کند و پوست را تحريک کند که پس از مدتي فروکش مي‌کند. روغن معطر رزماري که بوي آن جنگل و دريا را تداعي مي‌کند، جنبه آروماتيک دارد و در آروماتراپي از آن استفاده فراوان مي‌شود. به علت نافذ بودن و کاهش درد‌هاي عضلاني و مفاصل و بهبود گردش خون و استحکام پوست در ماساژ‌درماني يا رايحه‌درماني از آن به تنهايي يا به همراه ساير روغن‌هاي گياهي استفاده مي‌شود زيرا سبب کاهش هورمون کورتيزول و کاهش اضطراب مي‌شود. استشمام اين روغن حافظه را تحريک مي‌کند و در بالا بردن خلق و خوي مناسب تاثير دارد. روغن رزماري سمي بوده و تنها کاربرد مصرف موضعي دارد.

درمانگري قديمي براي شوره‌سر

روغن رزماري خاصيت ضد‌قارچي داشته و در درمان شوره‌سر کاربرد دارد به همين دليل مي‌توان آن را با شامپو ترکيب کرده و يا با عصاره گياه آلوئه‌ورا، روغن اسطوخودوس و روغن درخت چاي ترکيب کنيد و روي سر اسپري کنيد. روغن گياه رزماري از زمان‌هاي بسيار دور براي تحريک ريشه مو و رشد مو مورد استفاده قرار مي‌گرفته است. تحقيقات نشان داده است مصرف اين گياه تاثير زيادي در بهبود بيماري آلوپسي(طاسي منطقه اي) دارد.

دم نوش ويتامينه

چاي رزماري سرشار از آنتي‌اکسيدن و ويتامين است. اين دم‌نوش گياهي براي بهبود سوءهاضمه بسيار مفيد بوده و جهت غرغره‌کردن و ضدعفوني کردن دهان و حلق مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اين نوشيدني استثنايي حاوي بتاکاروتن، تيامين، ريبوفلاوين، نياسين، بيوتين و اسيد‌پانتوتنيک بوده و ويتامين‌دي، ويتامين‌کا، ويتامين‌اي، ويتامين‌ب1، ويتامين‌ب2، ويتامين‌ب3، ويتامين‌ب6، ويتامين‌ب12 و ويتامين‌آ فراواني دارد. از آنجا که گياه رزماري حاوي اسيد‌رزمارنيک و ساير آنتي‌اکسيدان‌هاي ضروري مي‌باشد از تخريب انتقال دهنده‌هاي عصبي جلوگيري کرده و در حقيقت به عملکرد مغز کمک مي‌کند. اين ماده شيميايي استيل‌کولين نام دارد و براي حفظ بافت مغز و در نهايت براي جلوگيري و درمان علائم آلزايمر و زوال عقل مفيد است. از چاي رزماري براي افزايش حافظه و تمرکز استفاده مي‌شود زيرا جريان خون به سمت مغز را افزايش مي‌دهد. مراقب تداخل دارويي باشيد

اگر چه طب سنتي به عنوان طب مکمل و طبيعي جايگزين خوبي براي طب شيميايي است اما هنوز آزمايشات کافي در خصوص تاثير گياهان دارويي بر روي بيماران، کودکان و زنان باردار و شيرده وجود ندارد بر اين اساس گفته مي‌شود استفاده از رزماري به عنوان چاشني در غذا، سوپ و سس براي زنان باردار و کودکان خطرناک نيست ولي استفاده دارويي در مقادير بالا خطر‌آفرين است. رزماري شامل روغن‌هاي ديورتيک و امناگوگيک (diuretic and emmenagogic oils)است که قاعده‌آور بوده و ممکن است مايع کيسه آمنيوتيک را کاهش دهد.
اين در حالي است که استفاده از رزماري به عنوان دارو براي کودکان توصيه نمي‌شود مگر طبق تجويز پزشک و بايد در افراد زير 18 سال با احتياط مصرف شود. افراد مبتلا به فشار‌خون بالا، زخم معده، بيماري کرون و کوليت اولسراتيو نبايد رزماري مصرف کنند.
همچنين افرادي که داروهاي شيميايي مصرف مي‌کنند بايد تحت نظر پزشک اين گياه را مصرف نمايند تا از تداخل دارويي جلوگيري شود. رزماري بر داروهاي ضد‌پلاکت و ضد‌انعقاد‌خون تاثير مي‌گذارد همچنين با ساير رقيق‌کننده‌هاي خون مثل وارفارين، کلوييدوگرل و آسپرين تداخل دارد. رزماري ممکن است با داروهايي که براي فشار خون بالا، ديابت و داروهاي ديورتيک تجويز مي‌شود تداخل ايجاد نمايد.

عصاره يا اسانس؟

از لحاظ فني بين عصاره‌گيري و اسانس‌گيري تفاوت وجود دارد. عصاره از غوطه‌ور‌سازي گياه در حلال مايع مثل الکل، روغن زيتون يا انواع سرکه به وجود مي‌آيد که تحت شرايط خاص، خاصيت گياه به درون حلال نفوذ مي‌کند در حالي که اسانس يا روغن رزماري با فرايند پيچيده‌تري از روش تقطير بدست مي‌آيد. اسانس رزماري از عصاره‌ي آن قوي‌تر است و ترکيبات و درصد اجزاي آنها نيز با هم تفاوت دارد. در اندازه مشابه از هر دو، در اسانس 380-190 ميلي‌گرم روغن وجود دارد ولي در عصاره 6.5-6.3 ميلي‌گرم روغن وجود دارد.  منگنز موجود در گياه رزماري از آسيب پوست جلوگيري کرده و کلسيم آن نيز به عملکرد اعصاب کمک مي‌کند


ترجمه و گردآوري/ زهرا نوري



 

{/author}

تمامی حقوق مادی و معنوی نزد وب سایت رسمی مجله غذا محفوظ می باشد ، و کپی برداری از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.
طراحی سایت سئو گروه طراحان مکس وب