درباره مجله غذا

مجله غذا با هفده سال انتشار یکی از رسانه های مهم در حوزه تغذیه و نیز صنایع غذایی ایران است.

 

هدف مجله غذا ترویج فرهنگ صحیح تغذیه و ارتقا سلامت جامعه است.

مجله دنیای حیوانات

ورود

2- ویتامین ث: این ماده مغذی در افزایش قوای مغزی و هوشیاری، کاهش اضطراب و بهبودی کم‌خوابی تاثیر دارد. در بین اعضای مختلف بدن، دستگاه اعصاب مرکزی (مغز و نخاع) بیشترین میزان چربی را دارا بوده و بیشتر حاوی چربی‌های غیر اشباع هستند، به همین دلیل سلول‌های دستگاه اعصاب مرکزی بیش از سایر اعضاء به آسیب ناشی از رادیکال‌های آزاد حساس هستند. برای محافظت سلول‌های عصبی مغز و نخاع، غلظت ویتامین ث موجود در مایع مغزی ـ نخاعی صد برابر بیشتر از سایر مایعات بدن است تا مانع آسیب این سلول‌های حساس شود.
پژوهش‌های مختلف نشان داده‌اند که مصرف کافی منابع غذایی حاوی ویتامین ث می تواند با افزایش بهره هوشی ارتباط داشته باشد. لیمو ترش، پرتقال، نارنگی، لیمو شیرین، کیوی، فلفل سبز، توت فرنگی، گل کلم، اسفناج، گوجه فرنگی، جعفری، کلم، سیب زمینی، گرمک و طالبی از منابع عمده این ویتامین هستند. مقدار ویتامین ث موجود در ساقه گیاهان بیشتر از سایر قسمت‌های آن و میزان آن در ساقه های نازک بیش از ساقه‌های کلفت می‌باشد.
3- ویتامین ب1(تیامین): تیامین برای سلامتی مغز و سلول‌های عصبی ضروری است و همچنین در واکنش‌های شیمیایی که باعث آزاد شدن استیل‌کولین در مغز می‌شود نقش دارد. تیامین در بسیاری از غذاها وجود دارد. در بیشتر این غذاها غلظت تیامین کم است. غنی ترین منابع این ویتامین، مخمر و جگر است. به هر حال، غلات مهم‌ترین منبع تیامین در بیشتر رژیم های غذایی انسان محسوب می‌شود.
4- ویتامین ب2 (ریبوفلاوین): به عنوان یک ماده کمک کننده در فعالیت‌های ضد اکسیداسیون نقش دارد و برای فعالیت های ضد اکسیداسیون آنزیم‌های سوپر اکسید دیسموتاز و گلوتاتیون پراکسیداز مورد نیاز است. سبزیجات سبز برگی شکل غنی از ویتامین ب2 هستند. لبنیات هم منبع خوب این ویتامین محسوب می شود.
5- ویتامین ب3(نیاسین): در بیش از پنجاه واکنش سوخت و ساز به ویژه واکنش‌های انرژی‌زا نقش دارد. کمبود نیاسین باعث کاهش حافظه می شود. گوشت کم‌چرب، ماکیان، ماهی، بادام‌زمینی و مخمر از منابع غنی این ویتامین هستند.
6- ویتامین ب 5 (پانتوتنیک اسید): به عنوان یک ماده ضد اکسیداسیون عمل کرده و برای تبدیل کولین به استیل کولین نیز ضروری است. مهم ترین منبع این ویتامین در رژیم غذایی گوشت‌ها به خصوص جگر و قلب هستند. اما قارچ، آووکادو، بروکلی، زرده تخم‌مرغ، مخمر، شیر بدون چربی و سیب زمینی شیرین نیز منابع خوب این ویتامین محسوب می‌شوند.
7- ویتامین ب6(پیریدوکسین): این ویتامین نیز به عنوان یک ماده آنتی‌اکسیدان فعالیت می‌کند و همچنین برای تبدیل اسیدهای آمینه به واسطه شیمیایی سلول‌های عصبی در مغز لازم است (به عنوان مثال تبدیل فنیل آلانین به نوراپی نفرین). بیشترین غلظت ویتامین ب6 در گوشت ها، دانه های کامل (به خصوص گندم)، سبزیجات و مغزها یافت می‌شود.
8- ویتامین ب12 (کوبالامین): باعث افزایش فعالیت ویتامین ث و تعداد زیادی از اسیدهای آمینه‌ شده و برای سنتز DNA و RNA و دیواره ی سلول‌های عصبی ضروری است. جگر، کلیه، شیر، تخم مرغ، ماهی، پنیر و گوشت‌های عضله از منابع غنی این ویتامین هستند.
9- اسید فولیک: در مغز و نخاع از غلظت بالایی برخوردار است، به عنوان یک کوآنزیم در تولید نوراپی‌نفرین فعالیت کرده و برای سنتز DNA و RNA و همچنین سنتز متیونین در مغز ضروری می باشد. جگر، قارچ، سبزیجات سبز برگی شکل (بخصوص اسفناج، آسپاراگوس و بروکلی) از منابع غنی این ویتامین هستند. گوشت کم‌چرب گاو، سیب‌زمینی، نان گندم کامل و حبوبات خشک منابع خوب اسید فولیک می باشند.
10- بیوتین: به عنوان یک کوآنزیم در بسیاری از واکنش‌ها عمل می‌کند و با افسردگی‌های خفیف مقابله می‌نماید. شیر، جگر، زرده تخم‌مرغ و بعضی سبزیجات مهم‌ترین منابع این ویتامین در رژیم غذایی انسان است.
11- سلنیوم: سلنیوم یکی از قوی‌ترین موادی است که اثرات سمی فلزات سنگین بر مغز را خنثی می‌کند. از بین فلزات سنگین، انسان بیشتر با سرب، جیوه، آرسنیک و کادمیم تماس دارد. این فلزات از طریق غذای مصرفی، هوای استنشاقی و آب آشامیدنی وارد بدن می شوند. با صنعتی شدن جوامع، میزان تماس با این مواد افزایش به طوری که مطالعات نشان داده‌اند میزان سرب تجمع یافته در بدن انسان امروزی هزار برابر این میزان در 1600 سال قبل می باشد. مقادیر جزئی از هر کدام از فلزات سنگین مذکور عوارض بسیار شدیدی بر مغز و سیستم عصبی بدن ایجاد می‌کند. به‌عنوان مثال مقادیر جزئی سرب باعث اختلالات یادگیری، بیش فعالی و کاهش بهره هوشی می‌گردد به طوری که کودکان و نوجوانانی که غلظت سرب بیشتری داشته‌اند از بهره هوشی کمتری برخوردار بوده‌ و کاهش غلظت سرب خون باعث افزایش بهره هوشی آن ها شده است.
جیوه تمایل ویژه‌ای به بافت مغز دارد و باعث بروز افسردگی، خستگی، سردرد، فراموشی و اختلال تمرکز می‌شود. این فلزات سنگین مانع فعالیت املاح ضروری مانند آهن‌، روی و مس در واکنش‌های شیمیایی مغز می‌شوند. سلنیوم به فلزات سمی متصل شده وآن ها را از بدن دفع می‌کند و از این طریق کمک عمده ای به افزایش یادگیری و حافظه می‌کند.مواد غذایی حاوی سلنیوم به‌طور عمده عبارتند از: جوانه گندم، محصولات تهیه شده از غلات کامل، سبوس گندم، حبوبات و جو. برخی انواع ماهی مانند ماهی تن و همچنین جگر و قلوه حاوی مقادیر قابل توجهی سلنیوم هستند. مقادیر جزئی سلنیوم نیز در سبزیجات دارای برگ سبز تیره، بادام زمینی، مخمر، زرده تخم مرغ، مارچوبه و گوجه‌فرنگی وجود دارد، البته میزان این مواد غذایی، به میزان سلنیوم موجود در خاک هر منطقه بستگی دارد.
12- روی: علاوه بر تاثیرات مثبت متعدد بر سلامتی و رشد، در حفظ و تقویت فعالیت های مغز نیز نقش دارد. روی در بیش از بیست واکنش آنزیمی سیستم مغز و اعصاب نقش داشته و برای تولید آنزیم آنتی اکسیدان سوپر اکسید دیسموتاز نیز ضروری است. روی نیز همانند سلنیوم مانع از تجمع سرب و اثرات سمی آن بر روی مغز می‌شود.
مطالعات نشان داده‌اند که روی باعث افزایش توانایی‌های مغزی کودکان و نوجوانان می شود، چگونگی این تاثیر هنوز به اثبات نرسیده ولی مشخص شده که روی جزئی از ساختمان مواد حیاتی برای فعالیت‌ سلول های عصبی مغز می باشد. بنابر این مواد غذایی حاوی روی مانند گردو، ماهی، مرغ، جگر، گوشت، جوانه گندم، ماست و محصولات تهیه شده از آرد گندم سبوس‌دار در افزایش قدرت مغز نقش دارند.
سایر مواد غذایی مفید برای افزایش قدرت مغز
- برگ نعناع: برگ نعناع حاوی اسیدهای چرب اساسی متعددی است که به خون‌رسانی مغز کمک کرده و باعث تقویت سلول‌های عصبی می شود و به همین دلیل اثرات آرام بخش داشته و افزایش دهنده ی قدرت تمرکز نیز می باشد.
- زنجبیل: این ماده غذایی نیز اثرات بسیار زیادی بر حالات روحی ـ روانی دارد. زنجبیل به طور مستقیم بر محور فوق کلیه ـ هیپوفیز اثر گذاشته و باعث افزایش مقاومت نسبت به تنش‌های عصبی می‌شود. از سوی دیگر خون‌رسانی به مغز را بهتر کرده و باعث بهبود یادگیری می‌گردد. این گیاه برای پیشگیری از پیری سلول‌های مغز و باز یافتن قوای مغزی از دست رفته است، همچنین مقاومت نسبت به خستگی و قدرت تمرکز را افزایش می‌دهد و برای رفع بی‌خوابی و سایر اختلالات خواب موثر است.
مرجان باژن
1- Mahan LK, escott-stump,eds.krauses food and nutrition therapy. saandres, elsevier, canada,12th edition,2008:398-401
2-کلیشادی رویا تغذیه کودک و نوجوان در سلامت و بیماری
{/author}
تمامی حقوق مادی و معنوی نزد وب سایت رسمی مجله غذا محفوظ می باشد ، و کپی برداری از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.
طراحی سایت سئو گروه طراحان مکس وب