درباره مجله غذا

مجله غذا با هفده سال انتشار یکی از رسانه های مهم در حوزه تغذیه و نیز صنایع غذایی ایران است.

 

هدف مجله غذا ترویج فرهنگ صحیح تغذیه و ارتقا سلامت جامعه است.

مجله دنیای حیوانات

ورود

مطالب خواندنی

مجله غذا- طنزپدر! مادر! همسر! همکار! و بقیه دوستان و آشنایان! دیدید من بی تقصیرم؟ دیدید حال من دست خودم نیست؟ دیدید حتی علم هم که چیزی جز منطق و مشاهدات، چیزی توی کتش فرو نمی رود حکم به بی گناهی من داد؟ دیدید این خوردن ها، این شکم برآمده و غبغب های آویزان به من ربطی ندارد؟ دیدید آن چشم غره رفتن ها، نیشخندها، لب گزیدن ها و پند های تان همه از پایه و اساس ، اشتباه بود؟ دیدید که « من به خود نامدم اینجا که به خود باز روم»؟  دیدید که محققان گفته اند پرخوری ربطی به خود فرد ندارد و تقصیر باکتری های دستگاه گوارش است؟ پس من چه کنم که باکتری های شکمو و خورنده در معده و روده من، بیتوته کرده و با دهان هایی باز، از من طلب غذا و روزی می کنند؟ دیدید نمی توانم به این شکم بگویم « ای شکم خیره به نانی بساز» . دیدید « اندرون از طعام خالی دار » درباره من صدق نمی کند؟ پس  رهایم کنید تا من باشم و این دیگ چلوکباب و این باکتری های خورنده که مدام فریاد می کشند: « بده بخورم...بده بخورم...».
مصرف گرایی (Consumerism)مصرف می کنم، پس هستم!
ما در عصر " فست فود" ها زندگی می کنیم. در عصری که مصرف سریع، زیاد و بی کیفیت غذا به یک رویه معمول تبدیل شده است، در دوره ای که  تولید انبوه غذا جای تولید شخصی اش را گرفته و اکثریت ما به مصرف کننده صرف غذا تبدیل شده ایم، در دوره ای که تولید شخصی غذا، مخصوصا تولید خلاقانه آن چیز کمیابی است. پدیده  مصرف گرایی می تواند هم دلیل جامعه شناختی داشته باشد، یعنی به خاطر فراگیریش باید مشکل را در هنجارها و ارزش های اجتماعی جست و هم دلایل روان شناختی، یعنی این که تفاوت های فردی را در نحوه مصرف در نظر داشت. معمولا وقتی که از مصرف گرایی صحبت می شود، هم مردم و هم محققان بیشتر به دلایل جامعه شناختی این قضیه می پردازند و بحث های پیرامون مصرف گرایی، کمتر دلایل روانی را پوشش می دهد. ما برای این که جانب عدالت را داشته باشیم، یک نگاه روان شناختی- جامعه شناختی به پدیده مصرف گرایی داشته باشیم.
تولید مصرف!
چگونه یک نفر مصرف گرا می شود و یک نفر دیگر صرفه جو یا به اصطلاح مقتصد؟ جواب این سوال ساده به این سادگی ها نیست. یعنی می توان احتمال های مختلفی را به عنوان جواب این سوال در نظر گرفت. احتمال هایی که همه درست هستند اما فرقشان این است که از دیدگاه های مختلف به پدیده مصرف نگاه کرده است. موافقید که با هم این احتمال ها را مرور کنیم؟
.
1. صرفه جو از یک دوره زمانی و مصرف گرا از یک دوره زمانی دیگر آمده است.
جامعه شناس ها می گویند مصرف گرایی مربوط به دوره مدرن است. مربوط به زمانی که سرمایه داری بر اقتصاد دنیا حاکمیت پیدا کرد و به نفعش بود که با تبلیغ مصرف بیشتر، سود بیشتری ببرد. با این دید دوره صرف جو ها به سر آمده است و اگر کسی بر پایه صرفه جویی زندگیش را بچیند، مثل دون کیشوتی است که در میان مردمی که همه مصرف گرا هستند دارد از یک ارزش قدیمی و نخ نما حرف می زند!
2. صرفه جو عضو یک جامعه و مصرف گرا عضو جامعه ای دیگر است
حتی در زمان کنونی هم، در بعضی از جوامع صرفه جویی یک ارزش اجتماعی به حساب می آید و در بعضی جوامع مصرف بیشتر. شاید در یک نگاه سر دستی هم بشود فهمید که در غرب این کره خاکی مصرف گرایی بیشتر رواج دارد و در جوامع شرقی تر بیشتر به صرفه جویی به عنوان یک ارزش سنتی اعتقاد دارند. ضمن این که جوامع مذهبی تر معمولا الگوی مصرف سالم تری دارند چون که بیشتر مذاهب مواد مصرفی را نعمت خداوند می دانند و پیروان آن مذاهب اصراف در نعمت خداوند را  صحیح نمی دانند.
.
3. صرفه جو عضو یک خانواده و مصرف گرا عضو خانواده ای دیگر است
تا این جا بیشتر دلایل جامعه شناختی مد نظرمان بود اما با یک نگاه سرسری در اطراف می توان دریافت که آدم های مربوط به یک زمانه و یک جامعه هم در مورد صرفه جویی تفاوت فردی دارند. بعضی آدم ها صرفه جو تر هستند و بعضی ها مصرف گراتر. یکی از دلایل روان شناختی این قضیه، تربیت خانوادگی فرد است. البته روان شناس های مختلف، تاثیر تربیت خانوادگی بر نحوه مصرف را از دیدگاه های مختلف دیده اند. چون که همه این دیدگاه ها منطقی به نظر می رسد به صورت جداگانه به سه تا از اصلی ترین این نظریه ها می پردازیم:
.
الف‌- هم صرفه جویی و هم مصرف گرایی ناخوداگاه هستند
روان کاوها می گویند، در یک دوره بخصوص از رشد کودک ( بین 1.5 تا 3 سالگی) شخصیت مصرفی کودک شکل می گیرد. آن ها می گویند که نحوه آموزش خانواده به کودک در مورد نحوه تمیز بودن ( با محوریت آموزش توالت رفتن) است که تعیین می کند که یک آدم بعدا مقتصد می شود یا ولخرج و مصرف گرا. شاید توضیح این پدیده کمی دشوار باشد و به نظرتان توالت رفتن هیچ ربطی به صرفه جویی نداشته باشد. اما روان کاو ها می گویند لذتی که کودک از نگه داشتن یا رها کردن مدفوع خود در توالت می برد، باعث می شود که یک الگوی مصرفی در ناخوادگاه او شکل بگیرد. اگر خانواده با این قضیه تمیز بودن خیلی سرسری برخورد کند، بعدا یک آدم با الگوهای رفتاری ولخرجی و شلختگی و بی نظمی خواهیم داشت. اگر پدر و مادر خیلی سخت گیرانه در این مورد عمل کنند ممکن است فرد به صورت افراطی مقتصد یا خسیس باشد. کودکانی که الگوی مصرفی طبیعی دارند در خانواده ای شکل می گیرند که خانواده شان، در آن سال ها نه دیکتاتور مابانه و سخت گیرانه با آموزش نظافت برخورد کرده اند و نه خیلی بی خیال بوده اند. یعنی خانواده هایی که در عین حالی که نظافت کودک برایشان مهم بوده است، فشار بیش از حدی برای آموزش کودک در این مورد بر او وارد نکرده اند. البته روان کاو های جدید تر می گویند که کلا در سنین 1 تا 3 سالگی، نه تنها الگوی مصرف بلکه کلا شخصیت  مستقل کودک دارد شکل می گیرد.
.
ب‌- صرفه جویی یاد گرفتنی است
گروه دیگری از روان شناس ها، صرفه جویی و مصرف گرایی را ساده تر در نظر می گیرند. آن ها می گویند کودک شیوه مصرفش را از محیطش ( و از همه مهم تر خانواده) یاد می گیرد. حالا این یادگیری به دو صورت است. در شکل اول کودک یک رفتار مصرف گرایانه ( مثل خریدن 5 پفک در روز) یا برعکس یک رفتار صرفه جویانه ( مثل نگه داشتن نیمی از بسته بیسکوییت برای روز بعد) انجام می دهد و خانواده او را به این خاطر تشویق یا تنبیه می کند، مثلا در مقابل مصرف گرایی او را دعوا می کند و یا به خاطر صرفه جویی او را نوازش می کند. این تشویق ها و تنبیه ها اگر به صورت مستمر تکرار شود، می تواند الگوی مصرفی فرد را در آینده تعیین کند. اما شکل دوم قضیه که شاید از شکل اول هم مهم تر باشد " یادگیری جانشینی" است. یعنی لازم نیست که حتما کودک خودش یک تجربه مصرف گرایانه یا صرفه جویانه داشته باشد تا بعد مورد تشویق یا تنبیه قرار بگیرد. همین که اطرافیان و از همه مهم تر والدین  خودشان الگوهای مصرفی غلط یا درستی داشته باشند، کودک هم از آن ها الگو برداری خواهد کرد. پس اگرمثلا مادر یک خانواده، در هر مهمانی بریز و بپاش زیادی کند و انواع و اقسام غذایی که مطمئن است همه آن ها مصرف نخواهند شد را تهیه می کند، نمی توان توقع داشت که فرزند خانواده لااقل در مهمانی دادن بچه صرفه جویی باشد. البته غیر از خانواده، عوامل محیطی دیگری هم بر نحوه مصرف موثرند. عواملی مثل آموزش و پروش، گروه همسالان، گروه دوستان، الگوهای رفتاری تبلیغ شده در رسانه های جمعی  و مخصوصا تبلیغات بازرگانی تلویزیون که مستقیما مصرف گرایی را نشانه می روند.
.
ج‌- صرفه جویی یک باور است
یک گروه جدید تر از روان شناس ها که به شناخت گراها مشهور هستند می گویند پایه رفتار های آدمی باورهای او هستند. باورهای درست منجر به رفتار های درست و سالم و باورهای غلط منجر به رفتارهای غلط یا ناسالم می شود. در ذهن یک مصرف گرا ممکن است که باورهایی این چنین وجود داشته باشد " اگر الان این چیزها را نخرم، جلو دیگران کم می آورم و تحقیر می شوم"، " اگر می خواهم چیزی را بخرم یا باید به میزان زیادی آن را بخرم و یا اصلا نخرم"، " حالا که هم پولش هست و هم موقعیتش چرا زیاد خرید نکنم؟"، "  اگر سفره ای که می اندازم پر و پیمان و کامل نباشد و دست کم شش نوع غذا روی میز نباشد، فاجعه است"، " خرید زیاد حال آدم را بهتر می کند"  و باورهایی از این قبیل. اکثر این باورها بر پایه غلط " باید-نباید"، " تفکر سیاه و سفید" و " تفکر فاجعه ساز" بنا شده اند. معمولا وقتی که یک مصرف گرا در موقعیت خرید قرار می گیرد ( مثلا در یک سوپر مارکت) یا به خرید وسوسه می شود ( مثلا موقع دیدن یک تبلیغ بازرگانی) این باورها در ذهنش فعال می شوند و او را به مصرف بیشتر وا می دارند. روان شناسان شناخت گرا می گویند تا این باورهای پایه ای درست نشود، رفتار درست نمی شود. بر عکس مصرف گرا ها، صرفه جوها باورهای منطقی تر و منصفانه تری دارند.

4. مصرف گرایی گاهی نشانه یک مشکل روانی است
گاهی مصرف کردن هیچ ربطی به چیزی که خریده می شود یا خورده می شود ندارد. به عنوان مثال در افسردگی، فرد ممکن است بیش از حد خرید کند. البته دلیل این قضیه هم می تواند باور غلط در مورد بهتر شدن حال در خرید باشد و هم یک خود ویرانگری به واسطه  تمام کردن تمام موجودی جیب و در واقع خراب کردن تمام پل های پشت سر و غوطه ور شدن در افسردگی. در بیماری پرخوری عصبی هم فرد به خاطر باورهای غلط در مورد تصویر بدنیش بیش از اندازه غذا می خورد و این قضیه ربطی به الگوی مصرف ندارد.
سعید بی نیاز، کارشناس ارشد روان شناسی بالینی
نکات تغذیه ای در سفر (Nutritional issues in travel)با توجه به فرا رسیدن ایام نوروز، خانواده های زیادی برای استفاده از تعطیلات راهی سفر می شوند برای پیشگری از بروز مشکل به خصوص در مورد غذا و تغذیه، توصیه می شود که موازین بهداشتی را رعایت و تغذیه سالم و استانداردی داشته باشند. داشتن الگوی تغذیه ای صحیح یکی از نکات اساسی است که باید در طول سفر به آن توجه شود. این مقاله به اختصار برنامه غذایی در سفر و نکات تغذیه ای که رعایت آن ها سفری سالم و شاداب را در پی دارد بیان می کند.
برنامه غذایی
با توجه به مدت سفر، تهیه یک برنامه غذایی نقش موثری در تامین سلامت شما ایفا می کند. با وجود این برنامه امکان تهیه مواد اولیه از شهر خودتان با قیمت مناسب و اطمینان بیشتر از سلامت آن، وجود دارد. هم چنین می توان آماده سازی قسمتی از مراحل پخت، پیش از سفر و فریز کردن آن، در مدت آماده سازی غذا را انجام داد. ادامه....
{author}
«صرفه جویی درست مصرف کردن است» (Savings)با گذشته زمان و پیشرفت تکنولوژی، باید بسیاری از عادات رفتاری و از همه مهم تر عادات غذایی جامعه با توجه به تحولات ایجاد شده تغییر نماید. از نظر منابع غذایی مواردی که باید با توجه به زمان در جهت سلامتی بهتر جامعه تغییر نماید مصرف برخی از انواع روغن ها است. در گذشته های دور روغن مصرفی مردم برای پخت و پز غذا، روغن و کره های حیوانی و روغن جامد  بوده است. مصرف این روغن ها با توجه به شرایط آن دوره ها توجیه پذیر است. زیرا در آن در دوران هنور زندگی ماشینی نشده بود و وسایل نقلیه مانند ماشین، مترو و اتوبوس وجود نداشت و به همین علت فرد برای تامین مایحتاج های خود مسافت طولانی را طی می نمود و همین موضوع باعث افزایش فعالیت فیزیکی آن ها می گردید و باید انرزی کافی می داشتند تا بتوانند به کار های روزانه خود برسند. اما با پیشرفت سریع تکنولوژی و ماشینی شدن زندگی امروزه آن تحرک و فعالیت وجود ندارد. مصرف این نوع روغن ها نه تنها به سلامتی ما کمک نمی کند بلکه یک تهدید جدی است.
ماده غذایی دیگری که باید در مصرف آن صرفه جویی شود برنج است. برنج یکی از اصلی ترین موادغذایی مردم ایران است. البته برنج ماده غذایی بدی نیست. برنج غنی از ویتامین های گروه ب و قند است که در رساندن انرژی به بدن نقش بسزایی ایفا می کند. ولی اگر در دنیای ماشینی امروزه در مصرف آن صرفه جویی صورت نگیرد نه تنها برای بدن مفید نیست بلکه ضرر های فراوانی به بدن می رساند از جمله اضافه وزن و بیماری های متابولیک.
سومین ماده غذایی به عنوان ماده غذایی اصلی ایرانیان نان است. ولی نکته  دیگری که در مورد نان باید رعایت شود تغییر در روش ساخت نان است. نانی باید تهیه شود که علاوه  بر دارا بودن خاصیت های غذایی فراوان،  برعکس نان های سنتی، هدر رفتگی کمتری داشته باشد. به عبارت دیگر جامعه باید از نان سنتی به طرف نان های صنعتی گرایش پیدا کند.
مدیران جامعه غذایی باید حمایت ها، تمهیدات و آموزش هایی اتخاذ نمایند تا تولید کنندگان و مصرف کنندگان بتوانند در جهت اجرای شعار امسال به عنوان سال اصلاح الگوی مصرف گام بر دارند.
.
.
.
دکتر طاهره  طالع  ماسوله
تمامی حقوق مادی و معنوی نزد وب سایت رسمی مجله غذا محفوظ می باشد ، و کپی برداری از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.
طراحی سایت سئو گروه طراحان مکس وب